Van een klein kaal kippetje...

In de week van de oude, langlopende rechtszaken (Jomanda, het liquidatieproces, de Puttense moordzaak) is de kiem gelegd voor een nieuwe slepende rechtszaak: Landis.

Twee door de Ondernemingskamer benoemde onderzoekers plozen de oorzaken uit van het bloedige faillissement (ruim 3.000 banen en 600 miljoen euro weg) van dit ICT-bedrijf uit Den Bosch in 2002. Het enquêterapport bevat een hoop munitie.

Bij Landis, in 1991 door voormalig lts’er Paul Kuiken uit HCS losgeweekt, was het organisatorisch en financieel een puinhoop. Niet zomaar door onkunde, volgens de enquêteurs werd er na de beursgang van 1998 „bewust risicovol” geopereerd. Te veel overnames voor te veel geld, na te weinig nadenken.

Daarbij zijn beleggers herhaaldelijk voorgelogen over de prestaties van het bedrijf. In de jaarverslagen van 1999 en 2000 en in het eerste halfjaarbericht van 2001 pompte Landis omzet en resultaat met een factor 2 tot 9 op.

Je zou denken: een kolfje naar de hand van het functioneel parket van justitie. Jaarrekeningfraude? Misleiding? Het moet helpen dat voormalig Landistopman Paul Kuiken al in de kaartenbak van het Openbaar Ministerie zit. Driemaal eerder verscheen hij voor het hekje: voor een voorkenniszaak, gesjoemel met optiecontracten en de illegale bouw van een zwembad in z’n achtertuin. Verschillende instanties velden verschillende vonnissen: boete, taakstraf, voorwaardelijke celstraf en vrijspraak. Een deel van de zaken loopt nog in cassatie. Ook een eventuele nieuwe Landisstrafzaak zal jaren vergen.

Het enquêterapport biedt voor gedupeerde beleggers en crediteuren eveneens openingen voor een gang naar de rechter. Curatoren en beleggersclub VEB zijn al aan de slag met aansprakelijkheidsstellingen. Voor civiele schadeclaims is één vraag van belang: valt er wat te halen?

In een zeldzaam interview van ná het faillissement heeft Paul Kuiken zich in december 2002 openhartig uitgelaten. In maandblad Quote zei hij onomwonden „ongeveer 150 miljoen euro” waard te zijn. De ruim 30 miljoen die hij bij de beursgang van Landis had verdiend had hij goed renderend belegd in onder meer vastgoed, „grond in Meppel” en startende (IT-)bedrijven.

Of er nog steeds 150 miljoen euro onder de streep staat is twijfelachtig. En of het genoeg is al helemaal; beleggers en schuldeisers hebben 600 miljoen zien verdampen.

Vorig najaar ging Kuikens bekendste bedrijf na Landis ook al op de fles: Fan TV, producent van onder meer woon- en klusprogramma’s van RTL.

Philip de Witt Wijnen