Taboes op het spoor

Laatst zat ik nog eens vijf uur opgesloten in een stilstaande trein tussen België en Nederland. Persoonsongeval. Het geïrriteerde kreuntje dat ik aan de symfonie van zuchten had willen toevoegen, verstilde achter mijn lippen.

Persoonsongeval, zo herinnerde ik mij, dat betekent zelfmoord. Het keurige begrip bevat iemand die zijn levensverhaal zag ontsporen en tijdens het verloren lopen alle hoop verloor.

Terwijl ik vanuit de stilstaande trein naar buiten staarde, begon het grootste verdriet uit het leven van een moeder, dacht een partner vanaf nu dat het zijn schuld was of werd een kind een wees.

En ook waren er de nachtmerries van een treinbestuurder, die wist dat hij nooit op tijd had kunnen stoppen, maar alles opnieuw zou blijven beleven.

Volgens de machinist die ik een maand geleden volgde voor een nachtelijke reportage, spraken de nationale spoorwegen met de pers af niet meer over persoonsongevallen te berichten. Wanneer een krant vandaag melding maakt van een wanhopige die de dood vond onder een trein, dan springen er morgen meer.

Wie al plannen had, leest in zo’n bericht een bevestiging van de doeltreffendheid van deze methode. In de hoop dat mijn woorden op geen enkele manier dezelfde indruk wekken, kan ik eraan toevoegen dat van de 181 mensen die jaarlijks onder Belgische treinen springen, er toch zestig zijn die niet slagen in hun opzet.

De cijfers verschenen vorige week in de meeste Belgische kranten, dus ik neem aan dat het geen geheim hoeft te blijven dat er in mijn land om de twee dagen iemand naar een treinspoor wandelt met de bedoeling er het leven te laten.

Bijna een wonder dat de machinist met wie ik de locomotief deelde, het nog nooit had meegemaakt. Hij vertelde dat hij er wel bang voor was, en soms dacht dat hij verderop, daar op die donkere heuvel, waar de glimmende rails een bocht maakten, iemand klaar zag staan. Ik begreep hem wel. Die nachtelijke rit was even mooi als dreigend.

Ondanks alle voorzichtigheid werd de NMBS (Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen. red.) onlangs zelf op het matje geroepen door organisaties die zich met zelfmoordpreventie bezighouden. De tv-spot waarmee de Belgische spoorwegen mensen ervan willen weerhouden de sporen over te steken, zou door zijn gruwelijke beelden ook weer suïcidalen op ideeën brengen.

En terwijl de ene preventiecampagne de andere in de weg zit, blijft de Belg springen.

    • Annelies Verbeke