Wie betaalt voor de schade?

Aan een gebeurtenis als de aanslag in Apeldoorn zitten ook zakelijke kanten.

De claims van gewonden en nabestaanden komen terecht bij de verzekeraar van Karst T.

Leden van de marechaussee bij de bloemenzee in Apeldoorn na het drama op Koninginnedag. Foto Rob Voss WFA05:LEDEN MARECHAUSSEE BIJ BLOEMENZEE:APELDOORN;07MEI2009 - Woensdag verzamelden meerdere leden van de marechaussee zich bij de bloemenzee in apeldoorn. WFA/ab/str. Rob Voss plek des onheils VOSS, Rob;WFA

Het is een van die vragen die er niet toe doen in situaties van leven of dood, maar die later onvermijdelijk ter sprake komt: wie betaalt de schade van de aanslag in Apeldoorn? Waar kunnen gewonden, nabestaanden en anderen met materiële of psychische schade terecht voor een vergoeding en wanneer hebben zij daar recht op?

Verzekeringsmaatschappijen moeten in dit soort situaties een keuze maken. Ze moeten bepalen welke verzekering de schade dekt, zodat er duidelijkheid is voor de slachtoffers. Er gelden andere criteria wanneer de schade is veroorzaakt door een terroristische aanslag dan wanneer deze het gevolg is van een verkeersongeluk. En dat heeft weer gevolgen voor de uitkeringen.

De zwarte Suzuki Swift, waarmee Karst T. op Koninginnedag op de menigte inreed, was verzekerd bij Reaal Verzekeringen. „We behandelen de schade als een auto-ongeluk”, zegt een woordvoerder van Reaal. „Een heel uitzonderlijk ongeluk, dat wel.”

Slachtoffers kunnen aanspraak maken op een schadevergoeding onder de Wet Aansprakelijkheidsverzekering Motorrijtuigen (WAM). De verzekeraar moet de schade vergoeden. Ook als sprake is van eigen schuld van de verzekerde hebben slachtoffers recht op vergoeding.

Maar wie komen daar nu als slachtoffer voor in aanmerking? Volgens Jan Willen Wits van brancheorganisatie het Verbond van Verzekeraars, wordt als eerste de schade vergoed die duidelijk verband houdt met de aanslag, zoals van overlijden of lichamelijk letsel. Daarnaast wordt ook materiële schade, zoals verblijfskosten of schade aan goederen vergoed.

Toeschouwers die psychische schade oplopen, kunnen ook als slachtoffer worden aangemerkt. Volgens advocaat John Beer van het in letselschade gespecialiseerde Beer Advocaten moet daarbij wel sprake zijn van een directe confrontatie met de gebeurtenis. Indirect, via verhalen of televisie, is niet genoeg. Daarnaast moet de psychische schade, ook wel shockschade genoemd, medisch zijn vastgesteld.

Een woordvoerder van Reaal laat echter weten „in principe” alleen de schade van nabestaanden en gewonden te vergoeden. „Shockschade valt niet onder de dekking, maar we zullen alle gevallen individueel bekijken”, aldus de woordvoerder.

Volgens Reaal zijn er al claims binnengekomen, al wil de verzekeraar niet zeggen hoeveel. Het totale schadevergoedingsbedrag is wettelijk beperkt tot 5 miljoen euro. Het is de vraag of dit bedrag voldoende zal zijn. Hoewel de medische kosten primair worden vergoed door de zorgverzekeraars van de slachtoffers, kunnen de kosten die buiten de dekking van de ziektekostenverzekering vallen wel worden verhaald bij Reaal.

De schade kan volgens Beer flink oplopen. Vooral als sprake is van blijvende handicaps, waardoor mensen niet kunnen werken of verpleegd moeten worden. „Hoe treurig het ook is, overlijden is niet de grootste schadepost. Verlies van arbeidsvermogen en verzorgingsschade zijn dat wel”, zegt Beer. De zorgverzekeraars kunnen hun onkosten weer verhalen bij Reaal. Maar omdat het uit te keren bedrag beperkt is, verwacht Beer niet dat zij dat gaan doen. „Dan blijft er misschien niet genoeg over voor de slachtoffers.”

In Apeldoorn was geen sprake van een terroristische aanslag, zeggen de experts. Veel schadeverzekeringen, zoals reisverzekeringen, sluiten terrorisme uit van dekking.

Volgens Wits kent de WAM deze uitsluiting niet, wat betekent dat terroristische aanslagen met een auto vrijwel altijd door de schadeverzekeraar wordt vergoed. „Ook als de auto vol bommen had gezeten, had Reaal moeten uitkeren.”

    • Nelleke Koops