Lowlands kent geen crisis

Lowlands is uitverkocht, nog voor de line-up bekend is.

Maar niet alle festivals zijn ogenschijnlijk onaangedaan door de crisis.

Lowlands 2008. Het is een merknaam geworden die vertrouwen wekt. Foto Martijn van de Griendt Nederland, Biddinghuizen, 15 augustus 2008 Publiek op Lowlands, Bram Assenberg uit Laren is vandaag 18 geworden, links Alexandra Benschop (17). foto/copyright: Martijn van de Griendt zonnebrillen jongens meisjes Griendt, Martijn van de

Crisis, welke crisis? De 55.000 kaarten voor het komende Lowlandsfestival raakten sneller dan ooit uitverkocht, nog voordat het programma bekend was. Mondjesmaat geeft organisator Mojo Concerts de namen prijs van de artiesten die op 21, 22 en 23 augustus op de podia van het festivalterrein in de Flevopolder zullen staan. The Prodigy, Arctic Monkeys, Kaiser Chiefs: bands die op eigen kracht volle zalen trekken, maar niet de onverbiddelijke publiekstrekkers waarmee het Belgische Rock Werchter adverteert zoals Coldplay en Metallica. Grace Jones, Bon Iver en Beirut gaven indrukwekkende concerten die een reprise op Lowlands rechtvaardigen, maar dat zijn niet de namen die popliefhebbers doen besluiten drie dagen lang naar een festival af te reizen.

Ondanks de ticketprijs van 150 euro en alle bijkomende kosten van vervoer en eten en drinken, lijkt de economische crisis geen vat te hebben op het animo van Lowlandsgangers om al voor de volledige bekendmaking van het programma te investeren in een toegangsbewijs. Terwijl concerten in het reguliere zalencircuit steeds duurder worden en desondanks met de regelmaat van de klok uitverkopen, met driemaal Ry Cooder in Carré (duurste kaartjes: 130 euro) als een van de topscorers, heeft Lowlands niet eens namen op het affiche nodig om het festivalterrein bij Biddinghuizen te doen vollopen.

Lowlands is een merknaam geworden die vertrouwen wekt, zegt marketingmanager Bente Bollmann over het paradepaardje van Mojo. „Omdat we vorig jaar ook al snel waren uitverkocht, stond iedereen nu op scherp toen de kaartverkoop begon. Aan de voorverkoop voor vroege vogels konden we al zien dat het dit jaar hard zou gaan: die tickets waren binnen een week weg. De mensen komen niet voor één naam, maar voor het hele festival. Ze weten van voorgaande edities dat wij een interessant programma bieden. Wij kunnen het ons niet veroorloven om minder dan alles uit de kast te halen, want daar word je het volgende jaar op afgerekend.”

Pinkpop-organisator Jan Smeets heeft de festivalmarkt in veertig jaar astronomisch zien groeien. „Mensen die dertig jaar geleden al op Pinkpop waren, komen nu weer om Bruce Springsteen te zien.” Er is diversificatie opgetreden in het aanbod, van locale tot grote internationale festivals en van dance-evenementen tot gespecialiseerde festivals voor classic rock of metal. Pinkpop en Lowlands bijten elkaar niet, zegt Smeets. „Bij Pinkpop draait het om de drie P’s: podium, popgroep en publiek.” Smeets merkt geen enkel effect van de crisis. De kaartverkoop voor Pinkpop verloopt voorspoedig. „In tijden van crisis en oorlog gaan brood en spelen gewoon door. Pas wanneer duizenden mensen hun baan gaan verliezen, wordt dat misschien anders.”

In een enkel geval is er een aanwijsbaar effect van de recessie. Het voortbestaan van het gratis toegankelijke Haarlem Jazzstad in augustus ligt onder vuur doordat hoofdsponsor Holland Casino zich heeft teruggetrokken. Dit is direct gerelateerd aan de recessie, omdat het casinobedrijf een extreme winstdaling doormaakte. Andere krachten spelen bij het Utrechtse popfestival De Beschaving dat dit jaar overslaat, omdat het de begroting niet rond kon krijgen. Ondanks lof van pers en publiek over de editie van vorig jaar, trok het festival niet voldoende mensen om het voortbestaan vanzelfsprekend te maken.

Concertorganisator Willem Venema die met zijn bureau The Alternative veel van de artiesten voor De Beschaving leverde, denkt dat een festival tijd nodig heeft om een naam op te bouwen. Zelf was hij, toen nog bij Mojo, nauw betrokken bij het begin van Lowlands vanaf 1993. Hij feliciteert Lowlands met het succes, maar stelt tegelijk vast dat de invulling van het programma er niet meer zo toe doet nu het festival een instituut is geworden. „Lowlands is een sterk merk en daar valt moeilijk tussen te komen. Dat vergt een enorme investering. Kleinere festival vissen voor hun programma in dezelfde vijver als de grotere, terwijl platenmaatschappijen hun bands het liefst op Pinkpop of Lowlands zien staan.”

Toch blijft er ruimte voor nieuwe festivals, zoals het ‘popfestival voor alle leeftijden’ Into the Great Wide Open dat van 4 tot 6 september zijn eerste editie beleeft op Vlieland. In de lommerrijke omgeving van kampeerterrein Stortemelk blijft het kleinschalig met optredens van onder meer The Veils, Emiliana Torrini en Johan. Kinderkaartjes zijn slechts 2,50 euro, dus het hele gezin kan mee. Meer dan een leuk feestje hoeft het niet te worden, zegt organisator Ron Euser die het met een groep vrienden bedachte evenement los ziet van zijn dagelijks werk als concertboeker bij Mojo. Euser stelt vast dat mensen van boven de 40 nog steeds in popconcerten kunnen worden geïnteresseerd, als de omstandigheden maar minder hectisch zijn dan op het doorsnee megafestival.

De veranderende situatie in de platenindustrie is van veel grotere invloed op de festivals dan de economische crisis, zegt Bente Bollmann. „Omdat er minder cd’s worden verkocht, willen bands meer verdienen aan hun optredens. Een band die je bijvoorbeeld een paar jaar geleden voor 1.500 euro kon boeken, kost nu 5.000. Lowlands wordt steeds duurder om te programmeren. Het is aan ons om te bewijzen dat de kwaliteit daarom niet achteruit hoeft te gaan.”

    • Jan Vollaard