Librisprijs verrassend voor Dimitri Verhulst

Niet favoriet Charlotte Mutsaers won de Libris Literatuurprijs gisteravond, maar de Vlaamse schrijver Dimitri Verhulst, met een roman over de geschiedenis van de mensheid.

Verhulst: "Zeer vereerd." (Foto NRC Handelsblad, Maurice Boyer) Uitreiking Libris-prijs in het Amstel aan Dimitri Verhulst Foto NRC H'Blad Maurice Boyer 11-5-2009 Boyer, Maurice

Een donderslag bij heldere hemel. Zo noemde jurylid Mark Cloostermans de gisteravond met de Libris Literatuurprijs bekroonde roman Godverdomse dagen op een godverdomse bol van Dimitri Verhulst, maar die kwalificatie gold evenzeer voor de keuze van Verhulst als laureaat.

De grote favoriet voor de prijs van 50.000 euro was immers niet de 36-jarige Vlaming, maar Charlotte Mutsaers en haar lovend ontvangen roman Koetsier herfst. Mutsaers erkende voor aanvang van de uitreiking moeite te hebben met haar rol als favoriet en zei te hopen dat zij „wijs, volwassen en onrancuneus” op een eventuele teleurstellende uitslag zou reageren. Toen de verzamelde pers zich eenmaal rondom Verhulst had verzameld, erkende Mutsaers „toch wel een beetje aangeslagen” te zijn.

Mutsaers dankte haar favorietenrol mede aan de aanwezigheid van hoogleraar Nederlandse letterkunde Thomas Vaessens in de jury, die vorige maand De revanche van de roman publiceerde over het engagement in de Nederlandse literatuur. Daarin prees hij literatuur die zich bezighoudt met actuele maatschappelijke kwesties. Vaessens loofde gisteren Mutsaers’ boek als „een vitale roman” die „de verbeelding in de wereld brengt en de wereld in de literatuur”. Het bleek niet genoeg voor de prijs. Die ging naar de roman die, in de woorden van de jury, „het Nederlands had opgepimpt tot een kunsttaal” en de mens beschreef als „een deerniswekkende ellendeling”. Juryvoorzitter Ivo Opstelten: „Behalve als geschiedenis van een haperende mensheid valt het ook te lezen als een weergaloze stijloefening.”

De jurykeuze was unaniem, al was er „tot op het bot gestreden”. De andere genomineerden waren Rob van Essen (Visser), Anna Enquist (Contrapunt), Arnon Grunberg (Onze oom) en Robert Vuijsje, die een week eerder nog de Gouden Uil won met Alleen maar nette mensen. Grunberg liet zich in het Amstel Hotel vertegenwoordigen door majoor Niels Roelen, een militair die hij in Afghanistan leerde kennen. Roelen verklaarde alle genomineerde boeken gelezen te hebben, mede dankzij de grote hoeveelheid tijd die een soldaat wachtend doorbrengt. Hij omschreef het winnende boek van Verhulst als een „knappe” roman. Binnenkort verschijnt van Roelen het boek Soldaat in Uruzgan.

In Godverdomse dagen op een godverdomse bol – een boek dat wegens de blasfemische titel in sommige Nederlandse boekhandels niet wordt aangeboden – beschrijft Verhulst de geschiedenis van de mensheid als een roman. Werkelijke personages kent het boek niet, de hoofdpersoon wordt aangeduid als ‘’t’. Het boek kende in Vlaanderen een oplage van 300.000 en werd meegeleverd bij het tijdschrift Humo. „Die uitgave is tweedehands voor 1 euro te koop”, zei de winnaar na afloop. Zijn uitgever zei te hopen dat de prijs Verhulst ook bij een Nederlands publiek grote bekendheid zal geven. In Vlaanderen werd hij drie jaar geleden een bestsellerauteur door De helaasheid der dingen. Verhulst is de tweede Vlaamse winnaar van de Librisprijs, nadat Hugo Claus in 1997 werd bekroond voor De geruchten. Verhulst zei in de loop van de avond verschillende malen aan zijn grote voorganger te hebben gedacht. „Ik ben zeer vereerd.”

Lees een bespreking van het winnende boek, een interview met Dimitri Verhulst en een opiniestuk van zijn hand op nrcboeken.nl

    • Arjen Fortuin