KLM blijft pijn lijden

KLM heeft het zwaar, door de economische crisis blijft het aantal passagiers dalen.

Ook het vrachtvervoer is gekelderd. En uitzicht op verbetering is er nog niet.

Meteen nadat de lampjes ‘stoelriemen vast’ uitgaan, verspreiden de passagiers in de economy class op vlucht KL678 uit Calgary zich over de lege plekken om hen heen. Drie stoelen op een rij is een ideale plek voor acht uur slaap op de nachtreis naar Amsterdam – de Airbus A330 is voor iets meer dan de helft gevuld.

Voor het halflege toestel uit Calgary bestaat nog een ‘excuus’: de Canadese stad is pas sinds vorige week weer opgenomen in het KLM-netwerk, na een afwezigheid van 13 jaar. Het opbouwen van populariteit voor een bestemming heeft tijd nodig. Maar als de passagiersaantallen op andere vluchten maatgevend zijn, is er voorlopig weinig hoop op een verbetering.

De afgelopen tijd gaven de gecombineerde vervoercijfers voor Air France en KLM (aparte cijfers geven de twee bedrijven van de holding niet meer) een escalerend verloop te zien. In januari was de terugloop 1,9 procent, in februari 2,6 procent, om in maart een vrije val van 9,4 procent te maken – telkens in vergelijking met dezelfde maand in 2008. Het vrachtvolume daalde respectievelijk met 23,3 procent, 18,5 procent en 19,2 procent.

Is het wel verstandig om in deze tijden een nieuwe route te openen? „Aan nieuwe bestemmingen gaat meestal een voorbereiding van één tot twee jaar vooraf”, zegt commercieel directeur Erik Varwijk van KLM, in de businessclass van de vlucht. „En tot halverwege vorig jaar zag de economische situatie er heel wat rooskleuriger uit.”

KLM durft het desondanks wel aan met Calgary, omdat de stad behalve vakantiegangers voor de Canadese Rocky Mountains veel verkeer trekt voor de olie-industrie. „De oliemarkten zijn relatief veel minder ingezakt dan andere economische sectoren.”

De geplande vijf vluchten per week naar Calgary zijn voorlopig gereduceerd tot vier. En als het niet goed loopt houdt KLM er weer mee op, waarschuwt Varwijk. „Hij kan zo weer uit de planning.”

Air France-KLM heeft de capaciteit op al zijn routes inmiddels teruggebracht met 5 procent, door de inzet van kleinere toestellen en het verlagen van de frequentie. De gemiddelde bezettingsgraad blijft daardoor rond de 80 procent liggen, zegt Varwijk, maar hij voegt er meteen aan toe dat opbrengst en winst sterk dalen.

Ook de talloze prijsverlagingen en aanbiedingen hebben tot nu toe het tij niet kunnen keren. „Vooral de zakelijke markt speelt ons parten. Bedrijven besparen 20 tot 30 procent op hun reisbudget. Daarom hebben we laatst een winstwaarschuwing afgegeven.”

De uitbraak van de Mexicaanse griep heeft de luchtvaart nog eens een extra knauw gegeven. „Gelukkig vallen de gevolgen tot nu toe mee, omdat het virus minder heftig is dan aanvankelijk werd gevreesd”, zegt Varwijk. „Wij zien alleen dat de vliegtuigen naar Mexico zelf minder vol zitten, maar er zijn nog geen vluchten geannuleerd.”

Air France-KLM lijdt niet alleen: de burgerluchtvaart is wereldwijd zwaar getroffen door de economische crisis. Ook gerenommeerde Aziatische maatschappijen zoals Singapore Airlines en Cathay Pacific (in Hongkong) slagen er niet in hun omzet op peil te houden.

In een poging de zakelijke markt terug te winnen, introduceert KLM later dit jaar op intercontinentale routes een nieuwe zone in de economy class. Passagiers krijgen meer beenruimte en de rugleuning van de stoelen zal verder naar achteren kunnen. De prijs van de stoelen komt boven die van economy class te liggen, maar „aanzienlijk lager” dan die van business class, zegt Varwijk.

Is dit het ei van Columbus? „Ons probleem is dat niemand kan inschatten hoelang de crisis nog zal duren en hoe veel dieper hij wordt. Ik hoop dat het de vorm heeft van een hockeystick en dat we het lange eind naar beneden achter de rug hebben”, aldus de commercieel directeur.