Horrordomheid

Vorige week naar een vampierfilm geweest: Let the right one in. Of eigenlijk: Låt den rätte komma in. Ze zouden alle films onder hun oorspronkelijke titel moeten uitbrengen, zoals dat met Engelse en Franse films allang gebeurt, anders blijven al die rare Scandinavische taaltjes natuurlijk rare Scandinavische taaltjes.

Låt den rätte komma in is een geweldige film, bleek toen de twee stoere mannen die ik had meegenomen hem achteraf uitlegden. Er zaten allerlei verwijzingen in naar de Koude Oorlog. Naar het gruwelijke evenwicht waarin twee partijen elkaar kunnen houden. Naar het geheimzinnige leven van spionnen. Naar niet weten wie goed is en wie slecht.

In de New Yorker had ik laatst (16 maart) al gelezen hoe vampierverhalen vaak politieke boodschappen bevatten. In oude verhalen stonden vampiers bijvoorbeeld voor geldbeluste joden; in nieuwere voor homo’s, zwarten of andere onderdrukte minderheidsgroepen. En in de succesvolle vampierserie Twilight van Stephenie Meyer zit volgens de New Yorker een christelijke boodschap over seks voor het huwelijk: meisje wordt verliefd op vampier, maar kan natuurlijk niet met hem naar bed.

Dat wist ik dus al allemaal, maar toch had ik dat van die Koude Oorlog er bij Låt den rätte komma in helemaal niet uitgehaald. Ik had die ouderwetse truien en kapsels en alle kroegpraat over de Russen half bewust afgedaan als ‘kennelijk iets Zweeds’, en andere verwijzingen naar de tijd waarin de film speelde, waren me niet opgevallen. Ik had sowieso niet veel uit de film gehaald, ook het einde moest aan me uitgelegd worden. Maar toen vond ik het dan ook een prachtige film. En hij groeit nog steeds, in mijn hoofd.

Het gebeurt eigenlijk altijd: als films eng zijn, met occultisme, bloed, schrikeffecten enzo, begrijp ik ze slecht. Alsof ik me zo schrap zet tegen de gevoelens die zo’n film oproept, dat de betekenis ook niet meer binnenkomt. Het zou handiger zijn (in allerlei situaties, trouwens) als je je alleen kon schrapzetten tegen je emoties, en dat dan je denkvermogen niet werd aangetast. Maar ja, intelligent design, kom er maar eens om.

In De Theoriefabriek bespreekt Ellen de Bruin elke week al dan niet gangbare theorieën over menselijk gedrag.