Den Haag ziet dit liever in Den Haag

Een andere locatie en geen ‘historische canon’. De nieuwe plannen van het Arnhemse NHM roepen weerstand op.

Vandaag vergadert de stad Den Haag over het museum.

Een pagina uit het plan voor het Nationaal Historisch Museum in Arnhem. Foto HH Nederland. Arnhem. 8 juni 2007 Arnhem presenteert de uitgewerkte plannen voor de vestiging van het Nationaal Historisch Museum. Foto : Luuk van der Lee / Hollandse Hoogte Lee, Luuk van der;Hollandse Hoogte

Een meerderheid in de Tweede Kamer hekelt de gewijzigde plannen voor het Nationaal Historisch Museum (NHM) in Arnhem. Ze pleit voor nieuwe afspraken, nu de directie is afgestapt van het originele plan voor de locatie en de ‘historische canon’ als leidraad.

Het college van B en W van Den Haag vergadert vandaag over een eventuele nieuwe kandidatuur van de stad om het museum te herbergen. Den Haag was eerder in de race, net als Amsterdam, maar minister Plasterk (Cultuur, PvdA) koos voor Arnhem.

Over die vestigingsplaats is nu beroering ontstaan, nadat de directie eind maart liet weten het museum wel naast de John Frostbrug, bekend als ‘een brug te ver’, maar niet naast het Openluchtmuseum te willen plaatsen. Dat was in het aanvankelijke plan van oud-directeur Jan Vaessen van het Openluchtmuseum en architect Francine Houben wel de bedoeling.

Directeuren Erik Schilp en Valentijn Byvanck van het NHM zorgden begin dit jaar al voor opschudding onder politici en historici door aan te kondigen niet de canon als leidraad te nemen, maar vijf thema’s, waaronder ‘oorlog en vrede’ en ‘land en water’.

Kamerlid Nicolien van Vroonhoven (CDA) is verbaasd dat de museumdirectie opnieuw van het oorspronkelijke plan afwijkt. „Ik heb grote twijfels bij de plek, naast de brug.” Ook Kamerlid John Leerdam (PvdA) is er ongelukkig mee.

Jan Marijnissen (SP), een van de initiatiefnemers van het museum, zegt te vrezen voor „een speeltuin met knoppen en spelletjes”. Historisch besef en kennis beginnen bij chronologie, vindt hij. De twee directeuren noemt hij „postmoderne yuppen die er een kunstmuseum van willen maken.” Boris van der Ham (D66) meent dat het plan, met de verplaatsing, nu „op losse schroeven” komt te staan. En vorige week verzochten twee oud-burgemeesters van Arnhem, Job Drijber en Paul Scholten, minister Plasterk (Cultuur, PvdA) om de directie van het nieuwe historisch museum terug te fluiten.

Een van de directeuren van het nieuw te bouwen museum, Erik Schilp, zegt het „te betreuren dat mensen er zo over denken”, maar wijst op verschillende nadelen van de plek naast het Openluchtmuseum in Arnhem.

„Het historisch museum zou worden gebouwd op de huidige parkeerplaats. Die auto’s moeten dan in een parkeergarage onder het gebouw, die zou vele tientallen miljoenen euro’s kosten en dat geld is er niet”. De plek naast de brug, is volgens Schilp „goedkoper en sneller te realiseren.”

Over de kritiek op de inhoud, om het museum in te richten naar vijf thema’s zegt Schilp: „Het idee van Jan Vaessen en Francine Houben was gericht op de canon. Maar dat is een onderwijsmethode, geen uitgangspunt voor een museum”. Volgens Schilp heeft hij te horen gekregen dat het museum in Arnhem moest komen, maar kreeg hij de vrije hand bij de inrichting van het museum. „Anders had ik het ook niet gedaan.”

Minister Plasterk laat weten dat hij heeft gekozen voor een gemeente, niet voor een concept. „Dat kan ook niet, want daarvoor gelden de gewone regels voor openbare aanbesteding. Op basis van een gedetailleerde vergelijking is geconcludeerd door de directie van het NHM en de Raad van Toezicht, en met volle instemming van stads- en provinciebestuur dat de locatie in hartje Arnhem de beste is, ook wat betreft bereikbaarheid via trein en auto.”

De stad Den Haag zegt echter dat de minister heeft gevraagd om een plan met als uitgangspunt de canon van de Nederlandse geschiedenis, en alternatieve locaties voor het museum. Den Haag presenteerde naar eigen zeggen een „uitgebreid plan”, waarin vier mogelijke locaties waren opgenomen.

Eind mei houdt de Kamer een hoorzitting over het nieuwe Nationaal Historisch Museum. Begin juni debatteert ze met minister Plasterk.