De wereldkaart van Onno Hoes

Hangt er in het provinciehuis van Noord-Brabant een wereldkaart? Dan moeten ze daar toch eens een blik werpen op het Kaspische gebied. Daar werd in de 19de eeuw ‘the great game‘ uitgevochten, de strijd om de hegemonie over Centraal-Azië tussen het Russische en Britse rijk.

Deze week moet Noord-Brabant een beslissing nemen over de verkoop van haar aandeel in energiebedrijf Essent aan de Duitse energiereus RWE. Provinciale Staten heeft dat onlangs met een kleine meerderheid afgewezen; Gedeputeerde Staten moeten deze week beslissen, neigen naar doorzetten van de verkoop en riskeren een motie van wantrouwen van de SP.

Energievoorziening is politiek. Wereldwijd hebben overheden een strategische greep op het energiebeleid. Maar niemand heeft er problemen mee dat de benzine aan de pomp verkocht wordt door multinationale ondernemingen die ook de exploratie en raffinage verrichten.

Waar gaat het om bij de voorgenomen verkoop van Essent? De splitsingswet die het parlement in 2006 heeft aangenomen, sluit de netwerken – de elektriciteitskabels en gasbuizen – uit van verkoop. Deze blijven in publieke handen. De energiebedrijven mogen wel hun commerciële bedrijf, verantwoordelijk voor de productie en levering van elektriciteit en levering van aardgas, verkopen. Op deze tak van Essent heeft RWE een bod gedaan van 9,3 miljard euro.

Essent is ontstaan na samenvoeging van provinciale en gemeentelijke gas- en energiebedrijven. Nog altijd zijn zes provincies en 140 gemeenten de aandeelhouders. Hun bestuurders moeten nu over een miljardendeal beslissen. Verlekkerd kijken ze naar de opbrengst.

Tegenstanders van verkoop voeden het scenario dat een buitenlandse eigenaar de stroom voor Nederlandse klanten kan afsluiten. Waarom zouden ze? Bedrijven hebben belang bij afzet en bovendien zijn er Europese regels die dat verbieden.

Strategischer is de levering aan de productiebedrijven. Hoe garandeert Essent dat het in de toekomst over kolen, olie en gas beschikt om elektriciteitscentrales te stoken en huishoudens van aardgas te voorzien?

Het is geen geheim dat zich de komende jaren een wereldwijde slag om energiebronnen zal voordoen. Den Bosch moet concurreren met China. Daarvoor is machtspolitiek nodig.

Gedeputeerde en provinciale staten van Noord-Brabant moeten zich met een blik op de kaart maar eens afvragen in wie ze meer vertrouwen hebben als het aankomt op een krachtmeting met de Russen, de Iraniërs, de Saoedi’s en andere energiepotentaten. Op bondskanselier Angela Merkel of op de Brabantse gedeputeerde Onno Hoes?

Roel Janssen

    • Roel Janssen