Man en vrouw in een te krap, kantelend huis

Scène uit de dansvoorstelling ‘Sehnsucht’ van choreografenduo Lightfoot León. Foto Rahi Rezvani Rezvani, Rahi

Dans Nederlands Dans Theater 1 met Click-Pause-Silence. Gezien: 9 mei te Den Haag. Tournee t/m 2 juni. Informatie: 070-8800100 of www.ndt.nl ****

Melancholie is de laatste jaren onmiskenbaar ingetreden in de levens en het werk van choreografen Paul Lightfoot en Sol León. Als veertigers kregen zij te maken met ziekte, verlies, scheiding en andere gebeurtenissen die doen verlangen naar de tijd dat alles nog vrolijk, vast en veilig leek.

In het nieuwe werk Sehnsucht, opgedragen aan hun vaders, klinkt dat gevoel van melancholie sterk door. Dansers Aurélie Cayla en Medhi Walerski verbeelden in een soort vierkante kijkdoos die boven het toneel zweeft, de herinneringen van Stefan Zeromski, die eenzaam op het voortoneel staat.

Het minihuisje, met tafel, stoel, deur en raam, blijkt nog verbazingwekkend veel ruimte te bieden voor een duet vol vindingrijk partner- en til-werk. Wanden, vloer en plafond vormen wisselende steunpunten voor lichamen en benen, doordat de woning op gezette tijden kantelt. Op een gegeven moment lijkt de vrouw zelfs boven het hoofd van de man te zweven.

Die perspectiefmanipulaties verbeelden de melancholieke overpeinzingen van Zeromski, die met klassieke of zeer expressionistische poses reageert op de confrontaties tussen man en vrouw. De twee speelniveaus zijn een variatie op de oogstrelende, theatrale vormgeving die langzamerhand bij de stijl van Lightfoot León is gaan behoren.

Als de deur weer in zijn gebruikelijke positie is teruggekeerd, bevrijdt danser Walerski zich uit de beknellende ruimte, en daarmee meteen ook uit de relatie met de vrouw. Dan volgt een scherpe cesuur: een voor Lightfoot en León ongebruikelijk groot ensemble van elf dansers betreedt het toneel voor een extatische, synchrone groepschoreografie op de twee laatste delen van Beethovens Vijfde Symfonie.

Tegen de grootsheid van die muziek zijn echter maar weinig choreografen opgewassen. De keurige formaties en rijen dansers in dit deel komen zelfs enigszins achterhaald over. Daarmee verdwijnt het beeld van het sfeervolle eerste deel naar de achtergrond, terwijl die kleine choreografie juist erg mooi werkte, met het weemoedige Largo uit Beethovens Derde Pianoconcert. Waar de plotselinge opgetogenheid van het ensemble in dit deel op gebaseerd is, wordt niet duidelijk – of het moet de nieuwe hoop zijn van de bevrijde Walerski.

Het programma bevat ook twee reprises, waarvan Jirí Kyliáns Click-Pause-Silence uit 2001 het meest imponeert door zijn sterk vereenvoudigde vorm. Het is een reflectie op het creëren van een choreografie, waarin verschillende bewegingsfrases, soms regelrechte juwelen, even abrupt opkomen als meteen weer terzijde worden geschoven.

In deze intrigerende, abstracte demonstratie komen de gerijpte kwaliteiten van de vier uitvoerende dansers Lesley Telford, Stefan Zeromski, Medhi Walerski en Jorge Nozal overtuigend tot hun recht.

    • Francine van der Wiel