Boos, teleurgesteld, eenzaam, verdrietig

Mijn voornemens om twee weken lang geen media te consumeren en minstens één dik boek te lezen, zijn bijna geconcretiseerd. Alleen op Koninginnedag, toen ik toevallig een internetverbinding onder handbereik had, heb ik naar het NOS Journaal van acht uur gekeken en een paar keer achter elkaar op YouTube een zwarte Suzuki Swift een monument zien rammen. Inmiddels begrijp ik dat wie sindsdien wel trouw televisie is blijven kijken niet zo heel veel meer weet over de bestuurder van die auto dan ik, maar wel overspoeld is met meningen en speculaties over een gebeurtenis die desondanks steevast als ‘onbegrijpelijk’ is aangeduid.

Het sijpelde dit weekeinde nog een beetje na, met een rechtstreeks uitgezonden herdenkingsbijeenkomst in Apeldoorn en een curieuze aflevering van het praatprogramma Rondom 10 (NCRV).

Presentator Cees Grimbergen vertelde dat de redactie was gebombardeerd met mailtjes en telefoontjes van kijkers die zich wel konden verplaatsen in die Karst T. omdat ze zich net zo hadden gevoeld, zonder zijn gebruik van een blikken moordwapen goed te willen keuren, natuurlijk.

„Er zijn veel boze, eenzame, teleurgestelde en verdrietige mensen in Nederland”, zo vatte Grimbergen de situatie samen. In de uitzending vertelde bijvoorbeeld een moeder van twee chronisch zieke kinderen en een huilbaby dat ze op een avond in een woeste autorit de tram had achtervolgd waarmee haar toenmalige man naar zijn werk was vertrokken. Dat had ook verkeerd kunnen aflopen. Een ontslagen werknemer van KPN bekende dat hij had gefantaseerd hoe hij Ad Scheepbouwer, topman van het bedrijf, in de knieën zou schieten, uit woede over diens bonus. Er was zelfs een horecaondernemer uit Breda die zich machteloos voelde over zijn boetes wegens bewuste overtredingen van het rookverbod.

Socioloog Herman Vuijsje mocht tegenwerpen dat de motieven van al deze machtelozen nogal uiteenliepen en dat wijlen Karst T. kennelijk werkte als een Rorschach-inktvlek, waarop een ieder zijn eigen onvrede kon projecteren. En dat alle maatschappelijke instellingen die zulke problemen zouden kunnen helpen oplossen misschien slecht samenwerken, maar dat er geen land ter wereld is waar zo veel hulp geboden wordt als Nederland.

En waar, zo zou ik willen toevoegen, media zo veel voeding geven aan gevoelens van krenking onder burgers. Ik ben blij dat de beker dit keer grotendeels aan mij voorbij is gegaan. Dat dikke boek, 2666 van Roberto Bolaño, over de per definitie onbegrijpelijke oorsprong van redeloos geweld en de macht (en onmacht) van literatuur, kan ik elke televisiekijker van harte aanbevelen.