Wisselen van energieleverancier is in trek

Nederlanders waren tot voor kort huiverig om hun vaste energieleverancier te verruilen voor een ander. Maar door de crisis laten consumenten hun schroom snel varen.

Meer mensen dan ooit wisselen van energieleverancier, als gevolg van de economische crisis. Consumenten zoeken actiever naar aanbiedingen, met name op internet, om zo vele honderden euro’s per jaar te besparen op hun gas- en elektriciteitsrekening. Dat blijkt uit een rondgang langs prijsvergelijkers en energiebedrijven.

„De aanloop is de laatste maanden gigantisch”, zegt Hans de Kok van de prijsvergelijker PrizeWize. Ook Eric Smith, die samen met internetondernemer Ben Woldring eigenaar is van gaslicht.com, merkt dat het drukker is. Vorig jaar wisselde 8 procent van de kleinverbruikers (huishoudens en kleine ondernemingen) van energieleverancier. Dat ligt nu een stuk hoger, aldus Smith.

Het is niet alleen de economische crisis die voor deze opleving zorgt, zegt De Kok. Ook de voorgenomen overnames van de energiebedrijven Essent en Nuon spelen een rol. Niet alle klanten zijn het ermee eens dat Essent wordt overgenomen door het Duitse RWE, of Nuon door het Zweedse Vattenfall. „Mensen uiten hun ongenoegen hierover door te wisselen van leverancier”, zegt De Kok.

Doordat meer consumenten van energieleverancier wisselen, doen de bedrijven de laatste tijd meer moeite om klanten aan zich te binden. „De prijzenoorlog is nooit zo heftig geweest”, zegt Pieter Schoen, directeur van de Nederlandsche Energie Maatschappij (NLEnergie), die agressief reclame maakt, met Natasja Froger als boegbeeld. Volgens Schoen heeft de campagne ruim 60.000 nieuwe klanten opgeleverd. Ze zijn vooral afkomstig van ‘de grote drie’ – Nuon, Essent en Eneco. Uit cijfers van de Energiekamer blijkt dat het aandeel van deze drie bedrijven in Nederland in 2004 nog op 86 procent lag, maar vorig jaar was gedaald tot circa 80 procent. Volgens de Energiekamer is er nog steeds sprake van een „zeer geconcentreerde” markt.

Mark Kortleve, marketingmanager bij Essent, erkent dat internet belangrijker aan het worden is. Maar zijn bedrijf wint veruit de meeste klanten via telemarketing. Het contract waarmee Essent de laatste tijd vooral succes heeft is het driejarig contract, waarbij de prijs voor gas en elektriciteit voor drie jaar vast ligt. Ook bij Eneco loopt met name dit contract goed. Nuon wil er niks over kwijt. Volgens Kortleve van Essent kiezen consumenten in deze economisch onrustige tijd graag voor zekerheid. „Bovendien hebben veel mensen het idee dat de energieprijzen de komende jaren fors omhoog gaan. Ze willen zich daartegen indekken.”

Maar volgens Arjin van As, manager bij energieprijzen.nl, zijn consumenten alleen maar duur uit met een meerjarencontract. Het verschil met een jaarcontract bedraagt al gauw enkele honderden euro’s per jaar. Of de energieprijzen binnenkort daadwerkelijk zullen stijgen, betwijfelt hij. Voorlopig gaan ze alleen maar omlaag. Voor juli hebben de energiebedrijven in ieder geval een forse prijsverlaging aangekondigd.

Hoewel meer mensen nu gebruik maken van een actie, zit volgens Van As nog steeds 80 procent van de huishoudens op het duurdere standaardtarief. Hij noemt ze de sleepers. Mensen die nooit van een actie gebruik maken, en al jaren bij dezelfde energieleverancier zitten. Of die ooit wel voor een actie hebben gekozen, maar het contract vergeten zijn te vernieuwen. „Je wordt dan stilzwijgend teruggezet op het standaardtarief,” zegt Van As. „En bent een dief van je eigen portemonnee.” Want voor een huishouden met een gemiddeld energieverbruik (3500 kWh stroom, en 1800 kubieke meter gas) kost het standaardtarief nu 2.160 euro, inclusief energiebelasting en netwerkkosten. Dat is 733 euro per jaar duurder dan het gunstigste actietarief van 1.427 euro.

Volgens Smith van gaslicht.com verkeren veel mensen, ondanks de crisis, nog steeds in de luxe dat ze een duurder energiecontract makkelijk kunnen betalen. Het interesseert ze blijkbaar nauwelijks. Volgens directeur Schoen van NLEnergie heeft het ermee te maken dat gas en stroom lastige producten zijn om te verkopen. „Stroom is stroom, en gas is gas”, zegt hij. Bedrijven kunnen zich moeilijk onderscheiden. Daarom is het zo’n push-markt, met agressieve reclames en aanhoudende telefoontjes naar mensen thuis. „Voor een paar tientjes voordeel stappen mensen niet over.”

Dat mag zo zijn, maar veel mensen ergeren zich wel groen en geel dat ze voortdurend worden gebeld. Die praktijk zal later dit jaar lastiger worden, met de invoering van het Belregister, een wettelijke maatregel om ongewenste verkooptelefoontjes tegen te gaan.

En zo zijn er meer pogingen de klant tegemoet te komen. De boete voor contractbreuk, nu maximaal 250 euro, gaat waarschijnlijk verdwijnen. Dat moet de drempel om te switchen verlagen. Verder wil de Energiekamer dat prijsvergelijkers hun sites beter op elkaar afstemmen, zodat die onderling makkelijker te vergelijken zijn. Nu geeft de een bijvoorbeeld een actieprijs weer inclusief energiebelasting, en de ander zonder.

Al met al ziet Smith de angst voor prijsvergelijkers op internet afnemen. De markt heeft lang last gehad van een negatief imago, als gevolg van de administratieve chaos die volgde na de liberalisering van de energiemarkt, medio 2004. Klanten die van leverancier wisselden kregen dubbele facturen, of hun stroom werd plotseling afgesloten. Smith: „Maar nu is het beeld omgeslagen. Het aantal mensen dat zich via internet aanmeldt is fenomenaal gestegen.”