Antiquarische boeken ook voor de gewone man

Beroering in de antiquarische wereld: een nieuw veilinghuis wil met een onorthodoxe aanpak nieuwe markten veroveren voor het oude boek.

Een glimmende brochure, kijkdagen in de Bijenkorf en op Slot Zeist, en een ‘minisymposium’ over verzamelen met cabaretier Erik van Muiswinkel – de marketingtechnieken van het onlangs opgerichte Aioloz Amsterdam Book and Print Auctions, kortweg AABP auctions, vallen bij de gevestigde veilinghuizen weinig in de smaak. „Zo’n rondreizend circus is mij een te commerciële benadering van het boekenvak”, zegt Thijs Blankevoort, directeur van Bubb Kuyper uit Haarlem, het grootste veilinghuis voor boeken in Nederland.

Voormalig antiquaar Piet van Winden, die op verzoek van directeur-eigenaar Laurens Heij de eerste AABP-veiling organiseert, begrijpt niets van de ergernis. „Als boekverkopers in een kringetje naar elkaar blijven kijken, is het antiquarische boek over tien of twintig jaar dood. Boeken worden nu weggehouden van plekken waar de gewone man komt. Ons streven is markt te veroveren door nieuwe liefhebbers de boekenwereld in te zuigen.”

AABP auctions is het vijfde in boeken gespecialiseerde veilinghuis van Nederland. Naast marktleider Bubb Kuyper verkopen ook Burgersdijk en Niermans in Leiden, Beyers in Utrecht en Van Stockum in Den Haag boeken aan de hoogstbiedenden. Hun gezamenlijke omzet bedraagt zo’n 4 miljoen euro per jaar, taxeert Blankevoort. De directeur van Bubb Kuyper wenst de nieuwe concurrent succes. „Wereldwijd is er nog veel ruimte voor nieuwe veilingen, maar in Nederland is de spoeling redelijk dun.”

Van Winden moet lachen om die zuinige prognose. „De horizon is vol beloften. Dat de zon nu even op ons schijnt, daar zouden de anderen juist blij mee moeten zijn. Wij zijn bezig met het promoten van het oude boek. Daar profiteert uiteindelijk iedereen van.”

De 1.600 boeken van de eerste veiling van AABP zijn bijna alle afkomstig van één verzamelaar, die anoniem wil blijven. Deze ‘collectie X’ is volgens Van Winden een van de mooiste verzamelingen twintigste-eeuwse boekkunst en literatuur die ooit op de markt kwamen en „alleen vergelijkbaar met legendarische collecties als die van uitgever Johan Polak of schrijver Jan Greshoff.”

De rijkdom van deze collectie, die volgens Van Winden zeker 400.000 euro gaat opleveren, noopte antiquariaat Aioloz tot de oprichting van het veilinghuis. „Bijzondere omstandigheden vragen om bijzondere maatregelen. Door de crisis zijn zelfs de prijzen voor flessen Château d’Yquem verlaagd. Welke antiquaar heeft het geld om zo’n bijzondere collectie in te kopen? Dat is in deze tijden volstrekt onverantwoord. Maar veilen kan uiteraard wel.”

Gevraagd naar hoogtepunten onder de 800 kavels noemt Van Winden allereerst de Nederlandse bewerking van Walter Crane’s Kunst en Maatschappij uit 1894. In twee exemplaren heeft sierkunstenaar Gerrit Dijsselhof de vignetten met de hand ingekleurd. Het ene is in openbaar bezit, het andere wordt nu geveild met een richtprijs van 7.000 tot 9.000 euro.

Nog trotser is Van Winden op het in verguld perkament gebonden exemplaar van Villa des Roses, de debuutroman uit 1913 van Willem Elsschot. Het boek, dat naar verwachting zeker 20.000 euro zal opleveren, heeft een handgeschreven opdracht aan Anna van der Tak, de vrouw die Elsschot tot schrijven zou hebben aangezet. „Ik hoop dat je er nu en dan in lezen zal”, schreef de auteur aan zijn muze.

‘De veiling X’ 16/5 in Amsterdam. Kijkdagen 9 en 10/5 Slot Zeist, 12-16/5 Bijenkorf Amsterdam. Catalogus www.aabp-auctions.comMinisymposium over verzamelen, 13/5 Spui 25 in Amsterdam