Verzekeraar van de Suzuki moet betalen

Aan een tragische gebeurtenis als de aanslag in Apeldoorn zitten ook zakelijke kanten. Wie betaalt de schade van de slachtoffers, en van degenen die toekeken?

Het is een van die vragen die er niet toe doet in situaties van leven of dood, maar die later onvermijdelijk ter sprake komen: wie betaalt de schade van de aanslag in Apeldoorn? Waar kunnen gewonden, nabestaanden en anderen met materiële of psychische schade terecht voor een vergoeding en wanneer hebben zij daar recht op?

Verzekeringsmaatschappijen moeten in dit soort situaties een keuze maken. Ze moeten bepalen welke verzekering de schade dekt, zodat er duidelijkheid is voor de slachtoffers. Er gelden andere criteria wanneer de schade is veroorzaakt door een terroristische aanslag dan wanneer deze het gevolg is van een verkeersongeluk. En dat heeft weer gevolgen voor de uitkeringen die mensen kunnen verwachten.

De zwarte Suzuki Swift, waarmee Karst T. op Koninginnedag op de menigte inreed, was verzekerd bij Reaal Verzekeringen. „We behandelen de schade als een autoongeluk”, zegt een woordvoerder van Reaal. „Een ongeluk van zeer uitzonderlijke aard, dat wel.” Slachtoffers kunnen aanspraak maken op een schadevergoeding onder de Wet Aansprakelijkheidsverzekering Motorrijtuigen (WAM). Deze wet eist dat voor motorrijtuigen een speciale aansprakelijkheidsverzekering wordt afgesloten, waarbij maximale bescherming van slachtoffers van verkeersongelukken voorop staat. De WAM-verzekeraar moet de schade vergoeden, ongeacht de eventuele beperkingen die in de polis zijn opgenomen. Ook als sprake is van eigen schuld van de verzekerde, in de meeste polissen een reden om niet uit te keren, behouden de slachtoffers hun recht op schadevergoeding.

Maar wie komen nu als slachtoffer in aanmerking voor een vergoeding? Volgens Jan Willen Wits van brancheorganisatie van verzekeraars het Verbond van Verzekeraars, wordt in de eerste plaats de schade vergoed die duidelijk verband houdt met de aanslag, zoals van overlijden of lichamelijk letsel. „In de letselschadepraktijk bestaan uitgebreide normen en tabellen die bepalen welke schade wordt vergoed bij welk letsel. Dat ligt allemaal vast”, licht Wits toe. Daarnaast wordt ook materiële schade, zoals verblijfskosten of schade aan goederen vergoed.

Toeschouwers die psychische schade oplopen, kunnen ook als slachtoffer worden aangemerkt, maar alleen onder bepaalde voorwaarden. Volgens advocaat John Beer van het in letselschade gespecialiseerde Beer Advocaten moet in ieder geval sprake zijn van een directe confrontatie met de gebeurtenis. Indirect, via verhalen of televisie, is niet voldoende. Daarnaast moet de psychische schade, ook wel shockschade genoemd, medisch zijn vastgesteld.

Een woordvoerder van Reaal laat echter weten „in principe” alleen de schade van nabestaanden en gewonden te vergoeden. „Shockschade valt niet onder de dekking, maar we zullen alle gevallen individueel bekijken en met de grootst mogelijke zorg afhandelen”, aldus de woordvoerder.

Volgens Reaal zijn er al claims binnengekomen, al wil de verzekeraar niet zeggen hoeveel. Het totale schadevergoedingsbedrag is wettelijk beperkt tot 5 miljoen euro. Het is de vraag of dit bedrag uiteindelijk voldoende zal zijn. Hoewel de medische kosten primair worden vergoed door de zorgverzekeraars van de slachtoffers, kunnen de kosten die buiten de dekking van de ziektekostenverzekering vallen wel worden verhaald bij Reaal.

De schade kan volgens Beer behoorlijk oplopen. Vooral als sprake is van blijvende handicaps, waardoor mensen niet meer kunnen werken of verpleegd moeten worden. „Hoe treurig het ook is, overlijden is niet de grootste schadepost. Dat zijn verlies van arbeidsvermogen en verzorgingsschade”, zegt Beer. De zorgverzekeraars kunnen hun onkosten weer verhalen op schadeverzekeraar Reaal. Maar omdat het uit te keren bedrag beperkt is, verwacht Beer niet dat zij dat in dit geval zullen doen. „Dan blijft er misschien niet genoeg over voor de slachtoffers.”

De claims zullen worden afgehandeld op volgorde van binnenkomst. Als blijkt dat de schade het bedrag van vijf miljoen euro overstijgt, moet worden bekeken of er nog andere partijen aansprakelijk kunnen worden gehouden. De uitkomst van het onderzoek door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding naar de beveiligingsmaatregelen in Apeldoorn kan daarbij van belang zijn.

In Apeldoorn was geen sprake van een terroristische aanslag, zeggen de experts. Veel schadeverzekeringen, zoals reisverzekeringen, sluiten terrorisme uit van dekking. In dat geval wordt de schade vergoed door de Nederlandse Herverzekeringsmaatschappij voor Terrorismeschaden. Volgens Wits kent de WAM deze uitsluiting niet, wat betekent dat terroristische aanslagen waarbij een auto betrokken is vrijwel altijd door de schadeverzekeraar zullen worden vergoed. „Dit heeft te maken met de maximale bescherming van het verkeersslachtoffer. Ook als de auto vol bommen had gezeten, had Reaal moeten uitkeren.”

    • Nelleke Koops