Over stiekeme en smakelijke schandalen

Ooit gehoord van Dirk Vijnck?

Ik ook niet.

Als Vlaams backbencher in het federale parlement zou Dirk misschien ook in België z’n leven lang onbesproken zijn gebleven, als hij niet op jonge leeftijd ineens het middelpunt was geworden van een volwassen rel.

Belgische politieke schandalen! Daar ben ik nog nooit in teleurgesteld. Ze zijn altijd rijkvertakt, de deelnemers beginnen vaak in overmoed, en ze hebben er achteraf zelden echt spijt van.

In Nederland gaat het meestal stiekem, zoals in het geval van de zeven of tien seconden archiefapplaus waarmee het Journaal op de avond van de Dodenherdenking de hulde aan Beatrix meende te moeten oplengen. Geen gering vergrijp natuurlijk. Informatievervalsing, manipulatie van de werkelijkheid, en het zoveelste bewijs dat ze in Hilversum geen flauw benul hebben van spannende televisie.

Want wat gebeurde er?

Na een paar inleidende woorden plaatste de burgemeester van Amsterdam z’n mooie halve toespeling dat wij ons ‘dit jaar in het bijzonder’ gelukkig mochten prijzen met de aanwezigheid van de koningin. Hij wilde daarna meteen door met z’n volgende zin. ‘Van 1939 tot 1945’, zei hij nog, maar toen begon aarzelend het applaus dat ook half bedoeld leek als open doekje voor de spreker, omdat hij zo galant en correct naar Apeldoorn had verwezen. Cohen zweeg, liet de menigte uit klappen, en kon in de teruggekeerde stilte alsnog vertellen wat er van 1939 tot 1945 was gebeurd.

Prachtig fragment, dat ze zo uit de live-uitzending in het Journaal hadden kunnen monteren.

Maar wat beweerde de adjunct-hoofdredacteur, die het stiekem had willen houden, maar blijkbaar toch betrapt werd? ‘De reden voor de verlenging was technisch’, liet hij weten. ‘Toen we aan het einde van de Journaalsamenvatting geluid tekort kwamen, is er nog wat applaus bijgeplakt. Dat gebeurt vaker, want als geluid abrupt ophoudt, wordt de kijker afgeleid van de inhoud.’

Smoesjes. Stiekeme smoesjes. Smoesjes van iemand die nooit behoorlijk is opgeleid voor beeld en geluid. Nederlandse smoesjes. On-Belgische smoesjes.

Dirk Vijnck, die lid was van de vijfmansfractie van Jean-Marie Dedecker, bezorgde zijn politiek leider de schrik van diens leven door van de ene dag op de andere (en zonder Jean-Marie te waarschuwen) over te lopen naar de liberale aartsvijand, de ‘Open Vld’: de partij waaruit Dedecker in 2006 als een Belgische Wilders was verstoten.

Wat dreef Dirk?

Niemand die het wist. Zelf mompelde de deserteur desgevraagd, dat hij zich niet meer thuis voelde bij een politicus die op schandelijke manier had geprobeerd de liberale concurrentie zwart te maken. Jean-Marie had immers een paar weken eerder een privédetective gehuurd om de vermeende corruptiepraktijken van het Vld-kopstuk Karel de Gucht aan het licht te brengen.

Zeg ik te veel als ik zeg dat Belgische schandalen tot de Europese top behoren?

Er waren amper een paar etmalen voorbij, of de beslissende nastoot kwam niettemin toch van de keu van Jean-Marie die overigens judo-coach was vóór hij politicus werd. Hoe hij Dirk Vijnck (‘een simpele duif’, werd er volgens het Vlaamse Nieuwsblad in liberale kring ‘gefoeterd en gesakkerd’) zo snel wist te vloeren is nog niet helemaal duidelijk, maar tot verbijstering van de Vld deserteerde Dirk ineens weer terug, en kwamen meteen de mooiste apen uit de mouw.

Dirk bleek aanvankelijk niet op eigen initiatief overgelopen (simpele duif, tenslotte), maar was via een tussenpersoon in contact gebracht met Bart Somers, de voorzitter van de Open Vld, die hem een verkiesbare plaats op de Vld-lijst in Leuven, of een goedbetaalde post aanbood, en daarmee in één klap rivaal Dedecker hoopte te verdelgen, want met minder dan vijf man ben je in België geen fractie, en verlies je je subsidie.

Zouden Rita Verdonk en Ivo Opstelten daar ooit tegenop kunnen?

    • Jan Blokker