Leerling, drugskoerier en prostituee

Is een school aansprakelijk te stellen als een leerling slachtoffer is van loverboys?

Maria Mosterd en haar moeder eisen 74.000 euro én een loverboybeleid op school.

Soa Aids Nederland ontwikkelde een lespakket over loverboys voor scholieren. (Foto Hollandse Hoogte) Nederland. Den Haag. 17 oktober 2007. Foto: Inge van Mill / Hollandse Hoogte. Soa Aids Nederland lanceert clip in de strijd tegen loverboys. Vandaag gaat de allereerste loverboyclip van Nederland in premire op het van Maerlant Lyceum in Den Haag. 'Love'r boy' van rapper MC Ruby brengt het verhaal in beeld van een meisje dat valt voor de charmes van een loverboy en zo in de prostitutie belandt. De clip is onderdeel van het lespakket over loverboys van Soa Aids Nederland. 'Love'r boy' van rapper MC Ruby zal regelmatig te zien zijn op 300 middelbare scholen die een TENQ waterkoeler met beeldscherm hebben. Op de premire in Den Haag geeft MC Ruby een workshop rappen aan havo klas 2. Een leerling leest de brochure door over loverboys. Foto: Inge van Mill / Hollandse Hoogte. Inge van Mill / Hollandse Hoog>

Middenin een les op het Thorbecke College in Zwolle komt een jongen de klas binnenstormen. Een van de meisjes, Maria Mosterd, moet onmiddellijk meekomen. „Haar nichtje heeft een ongeluk gehad!” zegt hij. Op deze manier wordt Maria opgehaald door een van de handlangers van haar loverboy. Ze moet weer aan het werk. Als prostituee en drugskoerier.

Niet alleen Maria Mosterd, maar ook andere meisjes op andere scholen worden op dergelijke wijze van school opgepikt door loverboys. Ze staan met auto’s vlakbij de school meisjes op te wachten die langsfietsen. De school is op de hoogte van hun aanwezigheid, maar doet helemaal niets.

Dat constateren Maria Mosterd, nu 19 jaar, en haar moeder Lucie, die een rechtszaak tegen het Thorbecke College aanspannen. Beiden schreven een boek over de tijd dat Maria in handen viel van loverboy Manou. Zowel Echte mannen eten geen kaas (2008) van Maria als Ik stond laatst voor een poppenkraam (2009) van haar moeder werden bestsellers.

Volgens Lucie Mosterd heeft de school tussen 2001 en 2005 geen veilige schoolomgeving geboden en schoot het absentiebeleid tekort. Ze eist smartegeld en een schadevergoeding van 74.000 euro. Bovenal wil ze excuus van de school en een verplicht loverboybeleid voor op middelbare scholen. „Ik heb de school volop de tijd gegeven ons erkenning te geven, maar ze namen ons nooit serieus”, zegt ze.

In 2006 diende Lucie Mosterd al een klacht in bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC), die gegrond werd verklaard. Maar met dit succes is de rechtszaak, die uniek is, nog niet gewonnen. Het is de vraag of een school wel aansprakelijk kan worden gesteld voor nalatigheid als leerlingen ten prooi vallen van loverboys.

De advocaat van Lucie Mosterd, Ernst Muller, denkt van wel. „Scholen moeten ingrijpen als leerlingen niet op komen dagen. De moeder van Maria werd pas na drie jaar op de hoogte gesteld. Ook de leerplichtambtenaar was niet ingelicht.”

Afgezien van absentiebeleid moet de school volgens Muller veiligheid waarborgen, waar ze ook niet in is geslaagd. „Ze namen onvoldoende maatregelen om het risico te verkleinen dat meisjes in aanraking kwamen met de loverboys.”

Het Thorbecke College is van mening dat ze niet tekort is geschoten en dat Maria buiten de schooltijden in handen viel van een loverboy. Dat zei de directeur, Hans Schapenk, tegen de krant de Stentor.

Hij wil verder niet inhoudelijk op de zaak ingaan. Wel zegt hij „het liever om te draaien”. „Waar ligt de verantwoordelijkheid van de ouders? Het zou toch te gek voor woorden zijn als je de school voor alles verantwoordelijk stelt.”

Volgens Lucie kon zij haar verantwoordelijkheid nu juist niet nemen, omdat zij niets afwist van het spijbelgedrag van haar dochter. Het maatschappelijk probleem van loverboys is daarnaast veel groter dan tot nog toe wordt aangenomen, zegt Lucie. Ze vindt dat „een duidelijke aanpak ontbreekt.”

Dit wordt bevestigd in het onderzoek Weerbaar en Divers, dat de Onderwijsinspectie in april publiceerde. In het rapport staat dat de meeste scholen nauwelijks een beleid hebben dat zich expliciet richt op ‘seksuele weerbaarheid’, waar het loverboy fenomeen onder valt.

En dat terwijl een groot deel van de scholen wel met loverboys te maken krijgt, blijkt uit het onderzoek. In het praktijkonderwijs is het percentage waar leerlingen problemen hebben met seksuele weerbaarheid ongeveer 80 procent.

Het Thorbecke College geeft wel degelijk aandacht aan het probleem rondom loverboys, zegt directeur Schapenk. „We geven voorlichting over loverboys met cursussen en toneelstukken.”

Toch is dat niet genoeg, vindt Lucie Mosterd. „Scholen moeten verplicht worden een loverboybeleid in te voeren. Als ze zien dat meisjes in flitsende auto’s worden opgepikt, moeten ze de nummerborden noteren. Als ze die jongens rond school zien rondhangen, moeten ze hen aanspreken. Daar waar nodig moeten ze ook de politie inschakelen.”

Een goed idee, vindt Aline Tigchelaar, projectmedewerker van het advies en meldpunt loverboys en jeugdprostitutie Fier Fryslan. Tigchelaar geeft voorlichting op scholen en trainingen aan docenten. In Friesland kwamen vorig jaar veel meldingen van loverboyslachtoffers binnen.

Volgens Tigchelaar zijn loverboys niet alleen de verantwoordelijkheid van de school. „Maar op scholen komen wél veel signalen naar voren”, zegt Tigchelaar. Docenten moeten daarom beter worden getraind die signalen op te pikken, vindt Tigchelaar. „Bijvoorbeeld meisjes die zich anders gaan gedragen en kleden, en worden opgepikt in opvallende auto’s.”

Scholen lijken bang te zijn voor een slecht imago als zij met programma’s komen die zich specifiek richten op seksuele weerbaarheid, waar loverboys onder vallen. Dat staat in het rapport van de Onderwijsinspectie. Lucie herkent deze angst. „Toen ik een dergelijk beleid voorstelde aan de toenmalige directeur van de school, reageerde hij met ‘maar als wij de enigen zijn, lijkt het net alsof het bij ons op school veel voorkomt.’”

Schapenk zegt inmiddels een beetje moe van de hele discussie te worden. „Het meisje heeft hier jaren geleden op school gezeten, maar iedere keer wordt het weer opgerakeld.” Wat dat betreft is een rechtszaak misschien nog niet zo onwenselijk, denkt Schapenk. „Dan wordt nu voor eens en voor altijd helder waar de verantwoording van de school ligt.”

    • Marijke Groeneveld