Laten we wraak nemen op de de bonusbaasjes

Todd Hasak-Lowy: Gevangen. Vert. Frans van der Wiel. Anthos, 378 blz. € 19,95

Todd Hasak-Lowy: Gevangen. Vert. Frans van der Wiel. Anthos, 378 blz. € 19,95

Daniel Bloom zit in de knoop. Met zichzelf, met de wereld, en met het filmscenario dat zich aan hem opdringt. Blooms huwelijk is uitgeblust, zijn joodse identiteit is bladderend vernis, zijn werk valt in de categorie net-beter-dan- gemiddelde-thriller met net-excessiever- dan-gemiddeld-geweld. ’n Broodschrijver dus, die zelfs voor Hollywoodbegrippen geringe persoonlijke betrokkenheid aan de dag legt. Waarom kan hij zich dan niet losmaken van het verhaal van de FBI-agent die sympathie opvat voor een scherpschutter die zakelijke en politieke zakkenvullers uit de weg ruimt?

De Amerikaanse schrijver Todd Hasak- Lowy, die eerder de verhalenbundel The Task Of This Translator (2005) publiceerde, lijkt met zijn debuutroman Gevangen net zo geworsteld te hebben als zijn romanfiguur met zijn gelijknamige script. Alsof Hasak-Lowy bij vlagen zicht heeft op sterk materiaal, om vervolgens zijn bril weer te zien beslaan met uitgekauwde riedels. Het resultaat is het schoolvoorbeeld van te veel boeken in één kaft.

De schrijver is op zijn best wanneer hij politieke thema’s oppakt. Blooms scenario-idee is een uitgelezen vehikel om een zeer actuele emotie te onderzoeken: de publieke afkeer van de bankiers, ondernemers, politici en lobbyisten die worden gezien als aanstichters van de economische janboel. Bloom kruipt wat dieper in de publieke onderbuik. Zouden we het moreel billijk achten als een onbekende wreker één voor één de zakkenvullers op zou ruimen? Of radicaler nog: als de bonusbaasjes een verdriet zou worden aangedaan dat evenredig is aan het verdriet dat ze over anderen hebben verspreid? Bijvoorbeeld door hun familieleden of vrienden te grazen te nemen?

Dit vraagstuk vormt het hart van het ene boek, dat bevolkt wordt door smakelijke filmkarakters: een geflipte manager, een producer die snel een script moet hebben om liggende gelden mee 'weg te schrijven’. Het andere boek – de uitgekauwde riedel – gaat over een man in midlifecrisis. Steeds meer wordt Blooms persoonlijke onttakeling de focus van het verhaal, met dank aan de bemoeienis van een rabbijn die gespecialiseerd lijkt in dubieuze suggesties. Gebruik drugs. Vuur eens een pistool af. Ontdek wie je bent. ‘Je bent een jood,’ aldus de rabbijn, ‘ga naar Israël. Een verdoolde jood. Daarvoor is het er toch? Daarvoor en voor de volgende Holocaust.’

Hasak-Lowy doceert Hebreeuwse literatuur aan de Universiteit van Florida, maar wat Israël en joods-zijn nu precies van doen hebben met de collectieve woede is onduidelijk. Of wil Hasak-Lowy suggereren dat een man zonder wortels zo ernstig desintegreert, dat de politieke stand van zaken hem opeens gaat interesseren? Gevangen is een boek dat op twee gedachten hinkt. Niet verwonderlijk gaat Hasak-Lowy zo – ondanks een vlotte pen en dito dialogen – onherroepelijk onderuit.

Todd Hasak-Lowy treedt op 13 mei op in Den Haag. Zie crossingborder.nl

    • Auke Hulst