Het seks-voor-vredeplan

De literatuur is vaak een spiegel van de actualiteit.

Deze week: Aristofanes’ Lysistrata in het licht van de Keniase seksstaking.

Het oud-Griekse toneelstuk Lysistrata wordt in Nederland en de rest van de westerse wereld nog regelmatig opgevoerd. Geen wonder, want het onderwerp is sappig (een seksstaking van vrouwen die een einde aan de oorlog tussen Sparta en Athene willen maken), en de schunnige verzen van de komediedichter Aristofanes (450-385 vC) zijn nog steeds grappig.

Maar zou Lysistrata (genoemd naar de stakingsleidster die de vrouwen van Griekenland van hun liefste bezigheid weet af te houden) ook in Nairobi bekend zijn? Je zou het haast denken, want vorige week riepen elf vrouwenorganisaties in Kenia hun seksegenoten op tot onthouding om hun mannen te dwingen tot politieke en economische hervormingen. De vrouw van oppositieleider Odinga gaf haar steun aan het initiatief, of First Lady Lucy Kibaki dat ook heeft gedaan, is nooit duidelijk geworden.

De seksstaking in Kenia is inmiddels alweer voorbij; directe resultaten heeft ze niet gehad, of je zou de geconstateerde verhoogde omzet van de prostituees in Nairobi en (nog droeviger) de toeloop van mishandelde vrouwen in de ziekenhuizen daartoe moeten rekenen. De ruzies tussen de ODM, de partij van Odinga, en de PNU, van president Kibaki, zijn niet bijgelegd, en de pillow talk die volgens de organisatrice van de staking, Patricia Nyaundi, tot hervormingen had moeten leiden, heeft niet gewerkt.

Te veel stakingsbreeksters, dat doet een actie als deze de das om. Lysistrata weet dat, en doet dan ook alle moeite om de geile vrouwen van Griekenland voor de goede zaak te winnen. Goed, je moet even doorbijten om af te zien van seks, maar bedenk: de voortdurende oorlog is een veel serieuzere bedreiging voor je seksleven: je man is zelden thuis en heeft tijdens zijn spaarzame verlof geen tijd voor voorspel (‘eerst poetst hij zijn speer en daarna gauw de plaat!’); er zijn geen vriendjes meer voor overspel; en de aanvoer van dildo’s is door de afval van Milete (centrum van de lerenspeeltjesindustrie) tot stilstand gekomen.

Alle vrouwen doen uiteindelijk mee met Lysistrata. Maar dat de vrede uiteindelijk wordt afgedwongen heeft óók te maken met het tweede plan dat ze met succes weten te realiseren: de inname van de Acropolis, waar zich de schatkamer van de stad bevindt. Want bij het stoppen van een oorlog is geen geld altijd nog belangrijker dan geen seks.

Pieter Steinz

Aristofanes: Vrouwenstaking (Lysistrata). Vert. Hein L. van Dolen. Alleen tweedehands (of in het Engels bij Penguin) verkrijgbaar