Een taxatie was zo gefixt

Voor het eerst zijn taxateurs veroordeeld voor hun rol bij grootschalige vastgoedfraude.

De waarde van huizen steeg, maar alleen op papier. De klos zijn banken en kopers.

Huizen taxeren was voor Ernst van W. (38) een eenvoudig klusje. Meestal maakten de dames van het secretariaat een uitdraai van basisgegevens als de eerdere verkoopprijs en oppervlakte. En dan reed Van W. naar appartementen in de achterstandswijken van Rotterdam.

Wat rondsnuffelen, een paar aantekeningen maken en weer terug. De dames tikten zijn krabbels uit en zijn baas – eerst Adrianus van W. en later Huib K. – tekende snel de rapporten. Ernst van W. had zijn makelaarsopleiding niet afgemaakt en was onbevoegd om te taxeren. Daarna werd het mapje naar de banken verstuurd. Die gebruiken de informatie om te beslissen of de hypotheek die de koper had aangevraagd redelijk was. Ernst van W. verdiende per taxatie 130 euro.

Toch houdt Ernst van W. een strafblad over aan 20 taxatierapporten die hij in 2004 en 2005 opstelde. Gisteren veroordeelde de rechtbank in Rotterdam hem tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van 4 maanden en een werkstraf van 200 uur. Hij heeft volgens de rechter fraude gepleegd bij de taxaties. Collega-taxateur Jan Willem J. (48) kreeg 40 uur taakstraf. Adrianus van W. (43) en Huib K. (41), werden veroordeeld tot 1 maand voorwaardelijk en 80 uur werkstraf.

De zaak is een unicum. Nooit eerder ging het Openbaar Ministerie bij vastgoedfraude achter de taxateurs aan. Volgens de officier van justitie Anouk Paulus waren de taxateurs een cruciale schakel in een grootschalige vastgoedfraude.

Spil in de oplichting was het vastgoedbedrijfje Solid Trust, een criminele organisatie waarvan medewerkers Servulo O. (34) en Muhammat K. (30) gisteren veroordeeld werden tot 6 maanden voorwaardelijk en 240 werkstraf. Het OM had onvoorwaardelijke straffen geëist. Solid Trust liet, volgens het OM, stromannen appartementen kopen en aan elkaar doorverkopen. Met hulp van onjuiste taxatierapporten steeg de waarde op papier met tienduizenden euro’s.

Daarna benaderde Solid Trust mensen om drie of vier huizen te kopen, die het bedrijf voor ze zou verhuren. De kopers kregen dan van Solid Trust een vergoeding, waarmee ze de hypotheken konden betalen en een bescheiden winst zouden overhouden.

Solid Trust regelde de aankoop van de panden, inclusief de taxaties. De kopers hoefden alleen de benodigde papieren (werkgeversverklaring, loonstrookje, uittreksel) af te leveren bij het kantoor in Rotterdam. En ze moesten vier keer mee naar verschillende notarissen om te verklaren, en dus liegen, dat alle huizen die ze kochten bestemd waren voor eigen bewoning. Dat moet om een voordelige hypotheek met Nationale Hypotheekgarantie (NHG) te krijgen. Volgens de regels van de NHG mag een koper maar één hypotheek met garantie hebben.

Na de aankoop van de huizen ging het een paar maanden goed, totdat Solid Trust de vergoeding stopzette. De schulden van de huiseigenaren liepen op en ze moesten de panden verkopen. Dan bleek opeens dat die tienduizenden euro’s minder opbrachten dan de koper er voor had betaald. Hierdoor ontstond een miljoenenschuld bij de kopers, de banken en het Waarborgfonds Eigen Woningen, dat de NHG-garantie verstrekt.

De rechtbank vond dat de taxateurs ernstig tekort zijn geschoten in hun zorgvuldigheidsplicht. De taxateurs hadden moeten onderzoeken hoe het kon dat zij op één dag van dezelfde koper vier taxatieopdrachten kregen, allemaal via Solid Trust. De taxateurs zeiden zelf dat het ze niet was opgevallen. Er ging geen belletje rinkelen, verklaarde Ernst van W. Maar die smoes accepteerde de rechters niet. „Dit is in flagrante strijd met wat van goede makelaars en taxateurs verwacht wordt”, stelde rechter Daalmeijer.

    • Melle Garschagen