ECB is bereid om geld bij te drukken

De Europese Centrale Bank gaat voor het eerst in haar bestaan leningen opkopen om de problemen in de financiële sector het hoofd te bieden. Dit kan ertoe leiden dat de monetaire autoriteiten geld bijdrukken.

Bankpresident Jean-Claude Trichet sprak gisteren van een actie „zonder precedent” in Europa. De Europese Centrale Bank volgt hiermee de onconventionele maatregelen die monetaire autoriteiten in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk eerder namen om de kredietverlening te stimuleren en de kapitaalmarkten vlot te trekken.

Deze maatregel is een nieuwe stap in de strijd tegen de slecht functionerende kredietmarkt en tegen de gevaren van deflatie, de situatie waarbij prijzen langere tijd dalen waardoor aankopen worden uitgesteld. De actie volgt op andere uitzonderlijke maatregelen, zoals de uitbreiding van mogelijkheden voor banken om bij de ECB te lenen.

Het unaniem genomen besluit van het ECB-bestuur was een verrassing voor deskundigen. Binnen het bestuur bestaan grote meningsverschillen over de aanpak van de crisis. Met name Duitsland is bezorgd dat met het opkopen van leningen geld wordt bijgedrukt waardoor de inflatie uit de hand loopt.

Daarnaast moet in tegenstelling tot de VS of het Verenigd Koninkrijk in de eurozone – de EU-lidstaten die aan de euro deelnemen – besloten worden welke leningen worden opgekocht, met als gevoeligste punt: van welke lidstaten.

Frankfurt omzeilt een deel van die discussie door geen staatsleningen op te kopen, maar obligaties van banken met woninghypotheken als onderpand. In eerste instantie reserveert de bank 60 miljard euro hiervoor. Dat komt overeen met circa 3 procent van de markt voor deze leningen. De omvang van het pakket is aanmerkelijk kleiner dan de Amerikaanse en Britse steunoperaties. De precieze invulling van het Europese hulpprogramma wordt pas begin volgende maand bekendgemaakt. Het belangrijkste is dat de ECB het „principebesluit” heeft genomen om obligaties te kopen.

De ECB verlaagde gisteren ook de rente opnieuw met een kwart procentpunt naar 1 procent, een laagterecord. Daarnaast werd de termijn voor banken om ongelimiteerd bij de centrale bank te lenen verlengd van zes naar twaalf maanden.

De maatregelen illustreren de sombere vooruitzichten van de ECB voor de eurozone. Trichet kondigde aan dat eerdere prognoses over de economische ontwikkeling in de eurozone binnenkort verlaagd zullen worden. De verwachting is inmiddels dat de 16 Europese lidstaten die aan de euro meedoen dit jaar harder worden getroffen door de economische crisis dan de Verenigde Staten of het Verenigd Koninkrijk.