Van Basten vindt dathij de kwaliteiten mist voor Ajax

Marco van Basten erkent dat hij tekort is geschoten als trainer van Ajax en stapt op.

Hij gaat de komende tijd nadenken over zijn toekomst en of hij nog trainer wil zijn.

De oprechtheid waarmee Marco van Basten zijn functie van trainer/coach neerlegde, kan niet verhullen dat Ajax als voetbalclub en organisatie opnieuw heeft gefaald. De voormalige wereldspits tekende vorig jaar een vierjarig contract in de Arena en kreeg een belangrijke stem in het aan- en verkoopbeleid, terwijl zijn beperkingen als trainer in de hoedanigheid van bondscoach al enkele jaren bekend waren. Als beginnende clubtrainer werd hij opgezadeld met een loodzware klus. Van Basten is de elfde oefenmeester in twaalf jaar tijd die bij Ajax vertrekt.

Hij liet er gisteren tijdens een drukbezochte persconferentie geen twijfel over bestaan dat hij tekort is geschoten. Na een aantal dagen wikken en wegen was Van Basten tot de conclusie gekomen dat hij niet in staat is Ajax naar een hoger plan te tillen. Zelden zal een trainer zo nadrukkelijk hand in eigen boezem hebben gestoken.

Dat siert de mens Van Basten. „Mijn kwaliteiten zijn niet toereikend om de huidige spelersgroep van Ajax beter te maken”, aldus de 44-jarige coach. „Ik kan niet voldoen aan de eisen. Ajax verdient beter. Het heeft te maken met bepaalde kwaliteiten. Technisch en tactisch bijvoorbeeld.”

Van Basten gaf verder aan dat de resultaten een belangrijke rol hebben gespeeld in zijn overweging. Het was immers zijn doelstelling om de club uit Amsterdam na vijf jaar weer eens landskampioen te maken. Toen dat niet haalbaar bleek, werd de tweede plaats het streven. Maar als gevolg van de vernedering van afgelopen zondag tegen Sparta (4-0), was ook die kans verkeken.

„Ik heb best wel een prettig jaar bij Ajax gehad”, zei Van Basten. „Er is coöperatief samengewerkt. Het vertrouwen van de directie was groot. Het enige wat ontbrak waren goede resultaten. Daardoor ging ik met steeds minder plezier naar mijn werk.”

Het moment van zijn ontslag was enigszins verrassend. Ajax eindigt in de eredivisie als vierde wanneer het zondag verliest van FC Twente en PSV wint bij Willem II. De hoofdstedelijke ploeg moet dan twee (in plaats van één) kwalificatieronden doorlopen om de groepsfase van de nieuwe Europa League te bereiken. Assistent John van ’t Schip treedt tegen FC Twente op als interim-trainer. Van Basten: „Voor ons was de competitie afgelopen zondag beslist.”

Zijn trainerscarrière zit nu in het slop. Hij gaat nadenken over zijn toekomst. Vijf jaar geleden voorspelde Johan Cruijff aan KNVB-officials dat Van Basten een van de beste trainers ter wereld zou worden.

Daar ziet het vooralsnog niet naar uit. De geboren Utrechter wordt vaak door twijfel verscheurd in zijn streven naar perfectie. Dat levert wisselende opstellingen op. Hij mist de managerskwaliteiten om daar waar het nodig is schouderklopjes uit te delen of corrigerend op te treden. „Laat mij het nou maar op mijn manier doen”, zei hij vorige week in het tv-programma Studio Voetbal, toen hij werd afgeschilderd als een ijskonijn. Een goede karaktertrek voor een meedogenloze spits, maar niet altijd voor een coach.

Het bleek geen gelukkige keuze Kenneth Vermeer te verkiezen boven de nationale doelman Maarten Stekelenburg. Dat gaf op zijn minst veel discussie. Ook zijn beslissing geen opvolger voor de naar Real Madrid vertrokken goaltjesdief Klaas Jan Huntelaar te eisen, was een inschattingsfout. Het grote talent Luis Suarez bleef onder Van Basten de koning van de fopduik en een ongeleid projectiel. De trainer had ook pech met Miralem Sulejmani, de recordaankoop van 16,25 miljoen euro die nog steeds aanpassingsproblemen heeft.

Van Basten erkende in al zijn eerlijkheid dat hij er niet in is geslaagd van de spelers een geoliede machine te maken. De problemen zitten in het gebrek aan leiderschap, mentale weerbaarheid en wisselvalligheid, verklaarde directeur Rik van den Boog gisteren nog eens. Het ontberen van fysieke kracht en rendement kunnen eraan worden toegevoegd. Ondanks alle tegenvallers hield Van Basten wel een jaar lang de gelederen gesloten. Dat was dan nog door zijn charisma van ‘San Marco’. De spelers waren sprakeloos toen hij ze gisteren van zijn besluit op de hoogte bracht.

Ajax moet nu op zoek naar een sterke persoonlijkheid met ervaring en visie. Ajax beleefde in het verleden vooral successen onder drie dominante trainers: Jack Reynolds, Rinus Michels en Louis van Gaal. De laatste heeft zijn buik vol van de slangenkuil in Amsterdam Zuidoost, Guus Hiddink is onhaalbaar. Op de people manager Frank Rijkaard zit Ajax nu niet te wachten. Co Adriaanse is, met al zijn nukken, een optie. Het zou wat zijn als de man die in 2000 bij Ajax onder andere moest vertrekken wegens de uitspraak over Van Basten „een goed renpaard is nog geen goede ruiter”, hem nu opvolgt.