Olivier Bernard, de nieuwe schrik van clubs in kleine voetballanden

Het Bosman-arrest van het Europees Hof zette de voetbalwereld op zijn kop. Een nieuwe rechtszaak in Luxemburg kan eveneens grote gevolgen hebben.

Olivier Bernard kwam in 2003 uit voor Newcastle. (Foto Pics United) Onderwerp/Subject: Newcastle United Premier League Reklame: Club/Team/Country: Newcastle United Seizoen/Season: 2002/2003 FOTO/PHOTO: Newcastle United's Olivier BERNARD celebrating after goal Trefwoorden/Keywords: #P #D #09 #02 %7,44 $42 ± Photo- & Copyrights © PICS UNITED P.O. Box 1235 - 5602 BE EINDHOVEN (THE NETHERLANDS) Phone +31 (0)40 296 28 00 Fax +31 (0) 40 248 47 43 http://www.pics-united.com e-mail : info@pics-united.com (If you would like to raise any issues regarding any aspects of products / service of PICS UNITED) or e-mail : sales@pics-united.com ATTENTIE: Publicatie ook bij aanbieding door derden is slechts toegestaan na verkregen toestemming van Pics United. VOLLEDIGE NAAMSVERMELDING IS VERPLICHT! (© PICS UNITED/Naam Fotograaf, zie veld 4 van de bestandsinfo 'credits') ATTENTION: © Pics United. Reproduction/publication of this photo by any parties is only permitted after authorisation is sought and obtained from PICS UNITED- THE NETHERLANDS The image is copyright to PICS UNITED or its associate photographers. Full name must be printed with the photo! (© PICS UNITED/Name Photographer, see field 4 of the File Info, 'credits") You may not publish, reproduce on either an electronic bulletin board, corporate intranet or the Internet, licence, sell or otherwise distribute the image(s) without a Licence to do so from PICS UNITED. PICS UNITED;SPORTSPHOTO

Alleen de fanatieke aanhang van de Britse voetbalclub Newcastle United kent Olivier Bernard waarschijnlijk nog. Maar de Franse verdediger, die tussen 2002 en 2005 zo’n honderd wedstrijden voor Newcastle speelde en na veel blessureleed is gestopt, jaagt Europese voetbalclubs nu alsnog angst aan – misschien wel meer dan de nieuwe spits van de concurrentie.

Het Europees Hof van Justitie in Luxemburg, de hoogste rechtbank in de Europese Unie, hield deze week een hoorzitting over een rechtszaak tussen Olivier Bernard en Olympique Lyon, de Franse club waar hij werd opgeleid. Het oordeel kan vergaande gevolgen hebben voor het Europese profvoetbal.

Het hof is door de hoogste rechter in Frankrijk gevraagd te onderzoeken of de voetballer verplicht is een schadevergoeding te betalen voor zijn opleiding bij Lyon. Bernard had negen jaar geleden de status van ‘belofte’. Volgens een toen geldende Franse regel had hij zijn eerste profcontract bij Lyon moeten tekenen, maar hij ging naar Newcastle.

Belangrijker voor de voetbalwereld is dat het hof, met het beoordelen van de Franse regel, ook moet bepalen of de noodzaak tot het opleiden van jeugdspelers een juiste en proportionele reden is om het Europese principe van vrij verkeer van werknemers te beperken. Mochten de rechters in hun vonnis deze vraag negatief beantwoorden, dan kan dat de nu geldende opleidingsvergoeding bij een internationale transfer op losse schroeven zetten.

Maar ook een positief antwoord van het hof kan de reglementen van de wereldvoetbalbond openbreken. Dat ligt aan de formulering die het hof kiest. Als bijvoorbeeld criteria worden opgesteld voor opleidingsvergoedingen, kan het zijn dat de regels niet meer voldoen.

Kleine clubs vrezen dat rijke clubs in de grote voetballanden zullen profiteren. Die lijven de beste spelers uit landen als Nederland en Frankrijk op steeds jongere leeftijd in, maar ze zouden straks bij het aantrekken van talenten met een aflopend contract niet meer verplicht zijn een opleidingsvergoeding te betalen. Een dergelijke vergoeding kan oplopen tot 580.000 euro. Zulke forse bedragen worden wel gezien als een verkapte transfersom na afloop van een contract.

De Europese Commissie (het dagelijks bestuur van de EU) vindt dat de geldende regels voldoen aan de Europese principes. Maar dat dacht ‘Brussel’ in 1995 ook. Desondanks oordeelde het Europees Hof in het beruchte Bosman-arrest dat het vragen van een afkoopsomvoor spelers na afloop van hun contract in strijd was met het recht op vrij verkeer. Clubs moesten spelers met een aflopend contract voortaan vrij laten vertrekken. Het hof maakte tegelijkertijd ook een einde aan de regel dat een club slechts een beperkt aantal buitenlandse spelers mocht opstellen.

De zaak van Bernard wordt ook wel ‘Bosman deel 2’ genoemd. Net als Bosman beroept Bernard zich op het recht op vrij verkeer. De na het Bosman-arrest ingestelde opleidingsvergoeding wordt nu voor het eerst door de hoogste Europese rechtbank beoordeeld.

De zaak van Bernard begon in 2000. Na zijn vertrek naar het kapitaalkrachtige Newcastle United eiste Olympique Lyon een schadevergoeding van 50.000 euro. In eerste instantie kende een Franse rechter Lyon 20.000 euro toe, maar dat werd door een hogere rechtbank herroepen.

De rechtbank oordeelde dat de Franse regel dat een ‘belofte’ na afloop van zijn contract zijn club niet vrij mocht verlaten, in strijd was met het principe van vrij verkeer in de EU. Lyon ging daarop in cassatie bij de hoogste Franse rechter. Die wil nu van het Hof weten of de Franse regel geoorloofd is en onder welke voorwaarden een opleidingsvergoeding gevraagd mag worden.

Tijdens de hoorzitting verdedigde Olympique Lyon de regel die ‘beloften’ verplicht bij hun club te blijven. Dat zou voetbalclubs beschermen tegen „parasitaire praktijken en oneerlijke concurrentie”, aldus de advocaat van Lyon.

Veel meer weerstand was er tegen een mogelijk verdere vrijmaking van de voetbalmarkt, wat het geval zou zijn als de huidige opleidingsvergoeding wordt aangepakt. Het hof doet naar verwachting over een aantal maanden uitspraak.

    • Dolf de Groot