Zo worden westerns toch nog gemaakt

Appaloosa. Regie: Ed Harris. Met: Ed Harris, Viggo Mortensen, Jeremy Irons In: 5 bioscopen. ***

Wie in deze tijd nog een western maakt, legt daarmee een geloofsverklaring af. De western is zo diep weggezakt in de populaire verbeelding, dat het een genre is geworden voor de kenners en fijnproevers, zonder dat er aan de films zelf ook maar het geringste veranderd hoeft te zijn. De western is inmiddels een symbool voor een zekere weemoed naar het Hollywood van weleer en naar een filmheld, met het daarbij horende type acteur, die nauwelijks meer bestaat. De western staat ook voor ambachtelijk regiewerk, zonder hoogdravendheid en onnodige tierelantijnen en voor een acteerstijl waarin minder meer, zo niet alles is.

Acteur Ed Harris bevindt zich in goed gezelschap met zijn eerste film als regisseur, Appaloosa. Clint Eastwood en Tommy Lee-Jones, regisserende acteurs met een vergelijkbare uitstraling, gingen hem voor met nostalgische cowboyfilms; Eastwood onder meer in Unforgiven en Tommy Lee-Jones in The Three Burials of Melquiades Estrada.

Harris speelt hier zelf de hoofdrol als marshall Virgil Cole, die met zijn trouwe metgezel Everett Hitch (Viggo Mortensen), door het westen trekt om de orde te herstellen in dorpen en gehuchten. Daarvoor moeten de burgers wel alle volmachten aan de rondreizende marshall overdragen. Harris en Mortensen zijn geloofwaardig als volmaakt op elkaar ingespeelde collega’s, die aan een half woord genoeg hebben. De marshall ontdooit een beetje als hij de pianiste Allison (Renée Zellweger) tegen het lijf loopt. Hij is zo van haar ondersteboven dat hij zelfs een huis met haar koopt.

Appaloosa is een western volgens de formules – alleen de rol van Zellweger zorgt voor enige onvoorspelbaarheid. Maar de uitvoering is perfect.