Waarom liggen er na een ongeluk altijd schoenen?

„Na aanslagen en verkeersongelukken, zoals het dramatische ongeval op Koninginnedag, zie je vaak overal schoenen liggen”, schrijft Niels Bronsgeest uit Deventer. „Hoewel schoenen doorgaans goed vast aan de voeten zitten, gaan die bij dit soort ongelukken blijkbaar toch makkelijk uit.” Hoe kan dit, wil hij weten.

„Die schoenen vielen mij ook echt op”, zegt fotograaf Merlin Daleman. Hij was op Koninginnedag voor deze krant in Apeldoorn en legde de gebeurtenissen rond de aanslag vast. „Zeker drie slachtoffers hadden na het ongeluk helemaal geen schoenen meer aan. Een dame was zelfs een hoge laars verloren.” Allerhande schoeisel lag volgens de fotograaf verspreid over zo’n vijftien vierkante meter.

Dirk Christiaens, verkeersongevallenexpert bij Forensic Engineering International, heeft hier specifiek onderzoek naar gedaan „Schoenen laten los van het slachtoffer bij de opschepbeweging” , meent hij. „Omdat een fietser of voetganger bij een aanrijding door een auto meestal onder zijn zwaartepunt wordt getroffen, ondergaat hij een rotatie om zijn korte as. De onderbenen en voeten van het slachtoffer beschrijven daarbij een cirkelvormige beweging. Dikwijls laten schoenen los bij de zeer hevige versnelling waaraan de voeten van het slachtoffer onderhevig zijn.”

Al naar gelang het moment waarop zij loslaten, kunnen die schoenen dus alle richtingen uitvliegen. „In sommige gevallen kunnen ze zelfs wat achteruit wegvliegen.”

Schoenenfabrikant Floris van Bommel heeft een andere theorie. „Volgens mij heeft het met de fotograaf te maken. Om de chaos in beeld te brengen wil die toch graag een stukje schoen in beeld hebben.”

Ja, erkent fotograaf Daleman, „een schoen is een eenzaam, opvallend object. Een schoen op straat suggereert dat er iets aan de hand is.” Maar op Koninginnedag was er nauwelijks tijd om erover na te denken. Daleman fotografeerde toen op de automatische piloot. „Een schoen is voor de hand liggend, bijna een cliché. Om dat te vermijden heb ik maar een fotograaf gefotografeerd die een schoen fotografeerde.”

    • Leonie van Nierop