Een witte jeep in een groen-grijze militaire stoet

Protest van VN-veteranen tekende gisteren het defilé in Wageningen. Met succes deden ze hun beklag bij de organisatie. „Ben je eindelijk veteraan, mag je niet meelopen.”

Het Bevrijdingsdefilé in Wageningen, ruim 1.100 oud-militairen en figuranten, trok gisteren vele tienduizenden toeschouwers. (Foto NRC Handelsblad, Rien Zilvold) wageningen bevrijdings dag foto rien zilvold Zilvold, Rien

Het lijkt wel oorlog op de Wageningse Berg. Groene legerjeeps en veteranen in uniform maken zich op voor het Bevrijdingsdefilé.

Hoewel, lijkt – het ís deze ochtend ook een beetje oorlog. Omdat zo’n 2.500 veteranen niet mogen deelnemen aan het defilé in Wageningen, waar in mei 1945 de Duitse overgave zou zijn ondertekend. Een aantal van hen is toch komen opdagen. De organisatie laat het er niet op aankomen – uiteindelijk wordt hun geen strobreed in de weg gelegd.

Twee witte jeeps vallen op in het groen-grijze straatbeeld. Veertig veteranen met blauwe baretten staan er trots omheen. Eind jaren zeventig dienden ze onder de vlag van de Verenigde Naties in Libanon. Begin dit jaar kregen ze een brief dat ze dit jaar niet mogen defileren in Wageningen.

De organisatie vond het defilé te lang duren en wilde de aandacht richten op de Duitse capitulatie. Bovendien, zeiden ze verontschuldigend, kunnen alle oudgedienden defileren op de Nederlandse Veteranendag. Het moest een defilé worden voor veteranen uit de Tweede Wereldoorlog, aangevuld met deelnemers aan NAVO-missies. Want dat past in het jaarthema: 60 jaar NAVO.

De VN-jeeps zijn beplakt met posters: „Ben je eindelijk veteraan, mag je niet meer meelopen.” Ondertekend: Veteraantje.

De gepasseerde Libanonveteraan Jens van der Vorm was woest toen hij de brief kreeg. Hij riep alle veteranen op naar Wageningen te komen. Niet luisteren naar de organisatie, gewoon deelnemen aan het defilé.

„En met succes”, zegt Van der Vorm, die vooraan staat in een peloton veteranen uit Korea, Bosnië en Libanon. „We mogen officieel meelopen. De commissaris van de koningin [Clemens Cornielje, Gelderland] heeft gecapituleerd.” De organisatie heeft ook haar zin. Defileerden vorig jaar nog 2.200 veteranen, dit jaar is het de helft.

Het gedoe is niet te merken aan Oosten van de Vegte, die in 1944 bij de Binnenlandse Strijdkrachten ging. De 84-jarige veteraan straalt. „Het is elk jaar een belevenis. Al die mensen die juichen alsof jij de bevrijder bent. Geweldig. Het kan zo maar zijn dat de tranen straks over mijn wangen biggelen.”

Van de Vegte heeft wel een mening: „Ik vind het helemaal niets dat vandaag niet alle veteranen welkom zijn. Wij zijn de oude knarren, van de Binnenlandse Strijdkrachten leven er nog maar twee. Die jonge jongens moeten gewoon blijven lopen. We moeten blijven herdenken.”

Indiëveteraan Hendrik Leeuwis ziet het anders. De militairen die niet welkom waren vindt hij ongedisciplineerd. „Als soldaat heb je bevelen van bovenaf op te volgen.”

Oude legervoertuigen komen met luid geronk tot leven. Het publiek juicht en klapt wanneer de veteranen langsmarcheren, de Berg af, in de richting van het Bevrijdingsplein waar de vlaggen van Nederland, Frankrijk, Groot-Brittannië, de VS en Wageningen wapperen.

Ook onder de toeschouwers is onvrede zichtbaar over de uitsluiting. Sommigen hebben een spandoek gemaakt: „Alle veteranen welkom.” Hans van Manen uit Veenendaal komt al jaren kijken. „Dit mogen we niet kwijtraken. Het is triest en schandalig dat niet iedereen mag meelopen.”

    • Rick Timmermans