De nieuwe schrik van kleine voetballanden

Het Bosman-arrest van het Europees Hof zette de voetbalwereld op zijn kop.

Een nieuwe zaak, gisteren in Luxemburg, kan eveneens grote gevolgen hebben.

Olivier Bernard in 2003 in dienst bij Newcastle United. (Foto Pics United) Onderwerp/Subject: NewCastle United Premier League Reklame: Club/Team/Country: NewCastle United Seizoen/Season: 2003/2004 FOTO/PHOTO: NewCastle United's Olivier BERNARD Trefwoorden/Keywords: #00 *10042* $42 Photo- & Copyrights © PICS UNITED P.O. Box 1235 - 5602 BE EINDHOVEN (THE NETHERLANDS) Phone +31 (0)40 296 28 00 Fax +31 (0) 40 248 47 43 http://www.pics-united.com e-mail : info@pics-united.com (If you would like to raise any issues regarding any aspects of products / service of PICS UNITED) or e-mail : sales@pics-united.com ATTENTIE: Publicatie ook bij aanbieding door derden is slechts toegestaan na verkregen toestemming van Pics United. VOLLEDIGE NAAMSVERMELDING IS VERPLICHT! (© PICS UNITED/Naam Fotograaf, zie veld 4 van de bestandsinfo 'credits') ATTENTION: © Pics United. Reproduction/publication of this photo by any parties is only permitted after authorisation is sought and obtained from PICS UNITED- THE NETHERLANDS The image is copyright to PICS UNITED or its associate photographers. Full name must be printed with the photo! (© PICS UNITED/Name Photographer, see field 4 of the File Info, 'credits") You may not publish, reproduce on either an electronic bulletin board, corporate intranet or the Internet, licence, sell or otherwise distribute the image(s) without a Licence to do so from PICS UNITED.

Alleen de fanatieke aanhang van de Britse voetbalclub Newcastle United kent Olivier Bernard waarschijnlijk nog. Maar de naam van de Franse verdediger, die tussen 2002 en 2005 zo’n honderd wedstrijden voor Newcastle speelde en na veel blessureleed inmiddels is gestopt, zal de Europese voetbalwereld de komende tijd veel vrees bezorgen – misschien wel meer dan de nieuwe spits van de concurrentie.

Gisteren hield het Europees Hof van Justitie in Luxemburg, de hoogste rechtbank in de Europese Unie, een hoorzitting over een rechtszaak tussen deze Olivier Bernard en Olympique Lyon, de Franse club waar hij werd opgeleid. Het hof is door de hoogste rechter in Frankrijk gevraagd te onderzoeken of de voetballer verplicht is een schadevergoeding te betalen aan Lyon.

Bernard had negen jaar geleden de status van ‘belofte’. Volgens een toen geldende Franse regel had hij zijn eerste profcontract bij Lyon moeten tekenen, maar hij ging naar Newcastle. Het uiteindelijke antwoord van de dertien Europese rechters in deze zaak kan vergaande gevolgen hebben voor het Europese profvoetbal.

Met het beoordelen van de Franse regel moet het hof namelijk ook bepalen of de noodzaak tot het opleiden van jeugdspelers een juiste en proportionele reden is om het Europese principe van vrij verkeer van werknemers te beperken. Mochten de rechters in hun vonnis deze vraag negatief beantwoorden, dan kan dat de nu geldende opleidingsvergoeding bij een internationale transfer op losse schroeven zetten.

Maar ook een positief antwoord van het hof kan de huidige reglementen van de wereldvoetbalbond openbreken. Dat ligt aan de formulering die het hof kiest. Als er bijvoorbeeld criteria worden opgesteld voor opleidingsvergoedingen, dan zou het kunnen dat de huidige regels daar niet aan voldoen.

De vrees is dat rijke clubs in de grote voetballanden profiteren. Deze clubs lijven de beste spelers uit landen als Nederland en Frankrijk op steeds jongere leeftijd in, maar zouden straks bij het aantrekken van talentvolle voetballers met een aflopend contract niet meer verplicht zijn een opleidingsvergoeding te betalen. Een dergelijke vergoeding kan oplopen tot 580.000 euro. Zulke forse bedragen worden soms gezien als een verkapte transfersom na afloop van een contract.

De Europese Commissie (het dagelijks bestuur van de EU) vindt dat de huidige regels voldoen aan de Europese principes. Maar dat dacht ‘Brussel’ in 1995 ook. Desondanks oordeelde het Europees hof in het beruchte Bosman-arrest dat het vragen van afkoopsommen voor spelers na afloop van hun contract in strijd was met het recht op vrij verkeer. Clubs moesten spelers met een aflopend contract voortaan vrij laten vertrekken.

Het hof maakte vanwege het vrije personenverkeer tegelijkertijd een einde aan de regel dat een club slechts een beperkt aantal buitenlandse spelers mocht opstellen, ook al was dit oorspronkelijk geen onderwerp in de zaak die de Belgische voetballer Jean-Marc Bosman aanspande.

‘Bosman deel 2’, zo werd de zaak van Bernard gisteren vaak genoemd. Net als Bosman, wiens club RC Luik een transfersom vroeg hoewel zijn contract was afgelopen, beroept Bernard zich op het recht op vrij verkeer. En de na het Bosman-arrest ingestelde opleidingsvergoeding wordt nu voor het eerst door de hoogste Europese rechtbank beoordeeld.

De zaak van Olivier Bernard begon in het jaar 2000. Na zijn vertrek naar het kapitaalkrachtige Newcastle United eiste Olympique Lyon een schadevergoeding van 50.000 euro. In eerste instantie kende een Franse rechter Lyon 20.000 euro opleidingskosten toe, maar dat werd door een hogere rechtbank herroepen.

Het oordeel was dat de Franse verplichting om na afloop van een beloftencontract de club niet vrij te verlaten, in strijd was met het principe van vrij verkeer in de EU. Lyon ging daarop in cassatie bij de hoogste Franse rechter. Die wil nu van het Europees hof weten wat de reikwijdte van het principe is.

Tijdens de hoorzitting verdedigde Olympique Lyon als enige partij de regel die beloften verplicht bij hun club te blijven. Dat zou voetbalclubs beschermen tegen „parasitaire praktijken en oneerlijke concurrentie”, argumenteerde de advocaat van Lyon.

Veel meer weerstand was er tegen een mogelijk verdere vrijmaking van de voetbalmarkt, wat het geval zou zijn als de huidige opleidingsvergoeding wordt aangepakt. Het hof doet waarschijnlijk over een aantal maanden uitspraak.