Surfles in plaats van apekooien

Het aantal instructeurs stijgt, net als het niveau van topsurfers. En scholieren krijgen surfles in gymtijd.

Nederland kent nu zo’n 10.000 actieve surfers.

Wessel Verelzen (9) en zijn moeder Ineke Dicker (beiden in groen shirt) kregen dit weekeinde golfsurfles in Scheveningen. Foto Willem Sluyterman van Loo Scheveningen, 3 mei 2009. Wessel Verelzen (9) en zijn moeder Ineke Dicker (beiden in groen shirt) krijgen golfsurfles van Rik Uiterwijk van Heart Beach Surfschool, in de branding van Scheveningen. Foto: Willem Sluyterman van Loo Sluyterman van Loo, Willem

Basisscholieren, advocaten en vrijgezellen, wat hebben ze met elkaar gemeen? Ze deden allen dit weekeinde een eerste poging om op een plank de golven te berijden, onder toeziend oog van instructeur Romke Schuitema. Hij is met zijn broer Paul eigenaar van Hart Beach in Scheveningen, dat bestaat uit een surfshop en een surfschool. Het in de achttiende eeuw op Hawaii bedachte golfsurfen is in Nederland nog steeds de populairste boardsport. En surfen komt steeds meer in trek in Nederland.

Romke en Paul Schuitema hebben Hart Beach weten uit te breiden met een kleine skatebaan, een hangplek voor surfers en een mede door de gemeente Den Haag gefaciliteerde douchegelegenheid. Het stukje Noordzee voor de kust en de winkel hebben een aantrekkingskracht op surfers uit heel Noord-Europa. „We zijn in vier jaar van enkele surflessen per week in het hoogseizoen naar enkele surflessen per dag gegaan”, vertelt Romke Schuitema. De surfschool verzorgt intussen ook lessen aan middelbare scholieren uit de regio. „Surfles in plaats van apekooi of vrij zwemmen”, zegt Schuitema.

De nieuwste trend in surfland is SUP-surfen. Dat staat voor stand up paddle. Het is eigenlijk golfsurfen met een peddel. Daarmee kun je vaart maken en sturen. Het waren de zogenaamde ‘beach boys’ van Waikiki (Hawaii) die de peddels gebruikten om in de buurt van hun leerlingen te blijven. Staand heb je beter zicht op waar iedereen zich bevindt en op de golven die gaan komen.

Golfsurfers in Californië pikten de sport op omdat je bij ‘suppen’ meer golven kunt surfen. Ook in Nederland is het inmiddels bij verschillende surfscholen te leren.

In Nederland zijn inmiddels naar schatting zo’n 10.000 actieve surfers, denkt Stefan Koper, secretaris van de Holland Surfing Association (aspirant-lid van sportkoepel NOC*NSF) en teammanager van de nationale jeugd- en seniorenploeg. „Dat denken we op basis van de omzet van surfshops en de activiteit op surfforums op internet.”

Volgens Koper stijgt het niveau van de topsurfers, die voor een jury hun trucs vertonen, mede door de groei aan de „onderkant” van de sport. „Surfers bedenken originelere moves. We zien veel creatievere en explosievere dingen dan een paar jaar terug. De verkoop van dvd’s over surfen loopt ook steeds beter. Wij zijn vooral blij met het groeiend aantal opgeleide surfinstructeurs. Een paar jaar geleden werd een overschot aan cursisten nog weleens opgelost met een gymleraar of strandwacht.”

Waar surfen in Californië sinds decennia bij de opvoeding hoort, worden fietsende Hagenaars in wetsuit pas sinds enkele jaren niet meer nagestaard, zegt Romke Schuitema. Hoe dat komt? „In de tv-serie The OC wordt papa wakker met een uurtje longboarden, in een Opel-reclame komt de nieuwste auto op een board van een golf af en in bijna elk tijdschrift zie je een surfboard staan. Surfen is geboost en gaat nooit meer weg. Over vijftien jaar surfen ook hier complete families.”

Maar toch. De omstandigheden aan de Nederlandse kust lijken niet ideaal, met jaarlijks vijftien tot twintig „topdagen” – bij windstilte en golven hoger dan twee meter. Schuitema somt meteen de voordelen van de Noordzee op. „Beginners kunnen toch niet op golven van drie meter surfen. Het strand loopt langzaam af, in plaats van in één keer stijl naar beneden. Voor gevorderden werkt de stroming bij Scheveningen als een skilift naar de zee. Zeker als beginner kun je hier elke dag prima surfen.”

Met de stijgende populariteit van surfen heeft Koper de prijzen van het materiaal zien zakken, vooral van de boards uit de massaproductie. „Maar de echte ontwikkeling zit volgens mij niet in de boards, maar in de wetsuits. Surfmerken maken steeds dunnere, flexibelere en warmere pakken. In Nederland surfen de meesten nu ’s winters in een pak met een dikte van tussen de vier en zes millimeter. Ik denk dat over twee jaar neopreen van tussen de drie en vier millimeter ook voldoende is, met een goede cap, handschoenen en schoenen. Een van de merken heeft zelfs al een pak met verwarming op batterijen.”

De broers Schuitema merken echter dat ook de boardindustrie ingrijpend is veranderd, vooral door het faillissement van het Amerikaanse Clark Foam, de belangrijkste producent van blanks, kale surfboards. „Daardoor zijn allerlei nieuwe productenten ontstaan”, zegt Paul Schuitema. „De trend is dat de vorm van klassieke boards in een modern jasje wordt gestoken. De sport is gigantisch in ontwikkeling en zo profiteren ook de beste surfers ervan dat het drukker wordt op het water, terwijl ze daar wel eens over klagen.”

De drukte voor de kust bij populaire surf spots als Scheveningen, Wijk aan Zee en Domburg leidt soms tot onvriendelijke en onveilige situaties op zee. HSA-secretaris Koper: „Er is veel onervarenheid op het water. Per jaar komen er drie tot vijf surfscholen bij aan de Nederlandse kust. In Scheveningen hebben we nu met de gemeente een strandnota gemaakt met eisen aan groepsgrootte, zichtbaarheid, afstand en surfetiquette. Ik kan me voorstellen dat er eens een moment komt met goede golven en mooi weer waarbij een ongeluk gebeurt. Dat moeten we voor blijven.”

Hoewel mainstream in de relaxte surfwereld als een vies woord geldt, zien Koper en de twee Scheveningse broers het toenemende aantal surfers als positief. „Het mooiste vind ik als jongens na een uur met de borst vooruit uit het water stappen”, zegt Romke Schuitema. „Dan komen ze terug voor een tweede les en na een jaar staan ze voor je met eigen board, petje en hun broek onder de schaamstreek. Ze laten foto’s zien van hun surfvakantie, waarbij ze hun board bag als slaapzak hebben gebruikt. Dat is wat surfen met je doet.”

    • Michiel Dekker