Moslims walgen van het onreine zwijn

De voornamelijk christelijke varkensboeren klagen over discriminatie door moslims.

Maar Egypte wil een eind aan de onhygiënische situatie in dichtbevolkte gebieden.

De 13-jarige Magdi smijt een grote mand met rottend afval in de blubber tussen zijn varkens. Hun galgenmaal. Vandaag komt de Egyptische veterinaire dienst onder politiebegeleiding alle beesten ruimen, onder verwijzing naar de dreigende varkensgriep. „Het is mijn laatste kans om al het afval weg te werken”, zegt de jonge vuilnisophaler. Binnen drie weken moeten alle, naar schatting 300.000, varkens in heel Egypte zijn afgemaakt. De regering heeft 4 miljoen euro schadevergoeding aangeboden.

De varkenshouders, overwegend christenen, klagen over discriminatie. De regering zou zijn gezwicht voor de druk van de moslimmeerderheid, die walgt van varkens. Varkens zijn immers haram – onrein en daarom ontoelaatbaar. Op televisie hebben islamitische geestelijken de afgelopen dagen geroepen dat de varkensgriep een goddelijke straf is voor iedereen die zich niet aan de bepalingen van de Koran heeft gehouden.

In een kleine geïmproviseerde kerk, aan de rand van de vuilnisstortplaats middenin de pauperwijk Ezbit Nakhl even ten noorden van Kairo, zijn zo’n veertig varkenshouders bijeen om de strategie te bespreken. Drie dagen geleden hebben ze de politie nog weten te verjagen door de agenten met stenen en flessen met varkensstront te bekogelen. Maar ze hebben gehoord hoe de oproerpolitie zondag traangas heeft gebruikt tegen varkenshouders elders in de stad.

Ze besluiten zich niet langer te verzetten. „Het heeft geen zin”, zegt Yusuf, een oudere man die al van kinds af aan vuilnis ophaalt en zijn varkens vet mest met het afval. Dankzij de geminachte groep van vuilnisophalers wordt veel afval hergebruikt.

Maar als alle varkens worden afgemaakt, is er geen bestemming meer voor de etensresten die elke dag bij worden opgehaald. „Dan komen we niet meer langs”, dreigt Yusuf. „Moet je opletten hoe snel het in uw wijk dan net zo erg stinkt als bij ons.”

De maatregel wekt vooral veel woede omdat er niet één geval van varkensgriep in Egypte is geconstateerd. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft de ruiming daarom fel gekritiseerd. Die zou ook niet nodig zijn, omdat niet bewezen is dat varkens de varkensgriep overdragen op de mens.

Maar de Egyptische regering wil het zekere voor het onzekere nemen. Twee jaar geleden werd de overheid veroordeeld, omdat haar reactie op de vogelgriep veel te traag was geweest. Buiten Azië is Egypte het hardst getroffen door dit virus. In totaal zijn er 26 mensen in Egypte aan overleden.

Voorlopig is de vogelgriepepidemie een veel ernstiger probleem in Egypte dan de nieuwe varkensgriep. Ondanks een verbod worden er op de platte daken van veel huizen nog steeds kippen, eenden, en duiven gehouden. Vooral jonge vrouwen die binnen het gezin verantwoordelijk zijn voor het voeren van het gevogelte, zijn besmet met vogelgriep.

Dat gaat echter voorbij aan het werkelijke motief achter de beslissing om alle varkens te ruimen. „De varkensgriep is een goede aanleiding om een eind te maken aan de zeer onhygiënische toestand in dichtbevolkte gebieden”, verklaarde het ministerie van Volksgezondheid dit weekeinde.

De varkensmesterijen op vuilnisstortplaatsen middenin overbevolkte sloppenwijken worden hoe dan ook gezien als broeinesten van ziektes. Het ministerie van Landbouw noemt het daarom ook een algemene gezondheidsmaatregel. „We zullen nieuwe speciale veehouderijen opzetten buiten de stad, net zoals in Europa”, zegt een woordvoerder.

De meestal christelijke varkenshouders zijn er niet gerust op. Ze zijn bang dat ze nooit meer varkens zullen mogen houden en hun enige bron van inkomsten zullen verliezen. Met zo’n zeven miljoen koptische christenen in Egypte, bijna 10 procent van de totale bevolking, is er een aanzienlijke markt voor varkensvlees.

Maar de regering zal geen nieuwe varkenshouderijen toelaten omdat de islamitische meerderheid daarop tegen is, verwacht Yusuf. Hij heeft imams horen eisen dat het zwijn voor eens en altijd van islamitische grond moet worden verbannen. „Ze zijn blij als ze van de varkens en ons af zijn.”

    • Alexander Weissink