Internet als burgerrecht

Vandaag debatteert het Europees Parlement over het nieuwe telecompakket.

Betekent dit het einde van het vrije internet zoals we dat nu kennen?

Frankrijk wil internetters die driemaal zijn betrapt op illegaal downloaden afsluiten van het internet: ‘three strikes-out’. Foto AP Boston Red Sox's Jason Bay stands in front of the score board in the ninth inning of a baseball game against the Texas Rangers, Tuesday, Aug. 12, 2008, in Boston. The Red Sox won 19-17. (AP Photo/Michael Dwyer) Associated Press

Onrust op het web. Ook op het blog van nrc.next. Iemand schrijft dat de Europese Unie onder de misleidende „naam van telecomwetgeving” probeert een einde te maken aan de illegale verspreiding van muziek, films en software. Volgens een ander laat Brussel zich „gebruiken als loopjongen van de zakkenvullers (creatieve industrie, red.) die het web via een achterdeur naar hun hand proberen te zetten.”

De onrust wordt veroorzaakt door het gerucht dat de Europese Commissie met steun van het Europees Parlement een einde wil maken aan de netneutraliteit. Deze neutraliteit houdt in dat internetproviders alle informatie, ongeacht de inhoud, doorgeven via hun kabels. Anders gezegd, internetters zijn bang voor twee dingen. Ten eerste dat internetproviders gebruikers van downloadprogramma’s gaan afsluiten. Ten tweede dat internetproviders bepaalde diensten van hun netwerk mogen gaan weren. In dat geval wordt het internet een soort televisiekanaal, waarbij de provider bepaalt wat je wel en niet kunt zien. Beide angsten zijn terecht.

Het zijn alleen niet het Europees Parlement of de Europese Commissie, maar een aantal lidstaten onder aanvoering van Frankrijk, die pleiten voor censuur op het web. Al langere tijd werkt de Franse regering aan de zogenaamde Three Stikes out-wet. Dit is een voorstel om de verbinding van internetters die illegaal downloaden na drie keer af te sluiten. Zonder tussenkomst van de rechter. Tot nu toe verzet het Europees Parlement zich hiertegen, maar een vorige week gesloten compromis leidt tot onduidelijkheid.

In september 2008 stemde het Europees Parlement voor het eerst over het nieuwe Europese telecompakket. Dit is een bundeling van wetten over alle vormen van elektronische communicatie. Oorspronkelijk zou het pakket alleen over de elektronische infrastructuur gaan. Sinds de poging van enkele Franse Europarlementariërs om via het telecompakket hardere maatregelen tegen downloaders mogelijk te maken, is de discussie over netneutraliteit het belangrijkste twistpunt geworden.

Afgelopen najaar bracht het parlement in grote meerderheid enkele wijzigingen in het telecompakket aan. „Omdat er enkele amendementen in zijn geslopen die de rechten van de consument bedreigen”, liet Europarlementariër Kathalijne Buitenweg (GroenLinks) destijds weten.

Buitenweg doelde op de poging om de Three strike out-wet in het pakket op te nemen. In plaats van deze omstreden wet diende het parlement amendement 138 in. Met dit artikel hoopte het parlement de vrije toegang tot het internet onderdeel te maken van de fundamentele rechten van de Europese burger. De ministerraad gooit nu roet in het eten.

Als amendement 138 definitief in het telecompakket wordt opgenomen, is dit een streep door de Franse Three strikes out-wet. Dit is precies de reden dat Frankrijk in de Europese ministerraad weigert akkoord te gaan met het amendement. Instemming van de ministerraad is nodig om het telecompakket aan te nemen.

Na lang onderhandelen stemde de ministerraad afgelopen woensdag in met een typisch Europees compromis. Het is niet langer duidelijk of er een gerechtelijke uitspraak nodig is om downloaders af te sluiten. Het compromis spreekt van een onafhankelijk wettelijke tribunaal. Resultaat: zowel de Franse regering als onderhandelaars van het Europees Parlement claimen te hebben gewonnen.

Kathalijne Buitenweg laat via een woordvoerder weten dat ze zich zorgen maakt over het huidige voorstel. „Het compromis is te vaag. Het is onze fractie niet duidelijk of dit nu een einde maakt aan de Three strikes out-wet.” De groene fractie in het Europarlement gaat dan ook tegen het compromis stemmen.

In plaats daarvan dient de fractie amendement 138 opnieuw in. Het amendement zal echter alleen opnieuw in stemming komen als de volksvertegenwoordiging het compromis eerst afwijst. Als dit gebeurt, is de kans groot dat dit tot een herhaling van zetten leidt in de Europese ministerraad.

Vandaag debatteert het Europees Parlement over het telecompakket. Morgen wordt het in stemming gebracht. De uitkomst van de stemming is moeilijk in te schatten. De drie grote fracties in het parlement lijken intern verdeeld. Frankrijk wacht het Europese besluit niet af. Vandaag stemt de Assemblée Nationale, de Franse Tweede Kamer, over de Three strikes out-wet. De verwachting is dat die daar wordt aangenomen.

Als het Europarlement morgen voor het compromis stemt, betekent dit niet dat Nederlandse internetters automatisch hun vrijheden verliezen. „Uiteindelijk laat Brussel regelgeving over netneutraliteit aan nationale parlementen”, zegt de woordvoerder van Buitenweg. „Maar wij vinden dat Brussel de deur moet sluiten voor iedere vorm van censuur.”