Gevoelige reus Antony geeft muzikale troost

Pop Antony and the Johnsons. 3/5 MC Frits Philips, Eindhoven. Herhaling 22/6 Carré, Amsterdam met het Metropole Orkest in het kader van het Holland Festival.*****

Op een wonderlijke manier lijkt hij steeds beter in dat grote, onhandige lichaam te passen. Een elegante verschijning is Antony Hegarty nog steeds niet onder zijn gitzwarte pruik, sinds hij vier jaar geleden met zijn tweede album I Am A Bird Now naar buiten trad als een man die veel liever een vrouw had willen zijn. Maar met die machtige armen speelt hij breekbare pianoakkoorden, en met zijn ijle stem roert hij de harten van velen.

Op Antony’s nieuwe album The Crying Light draait het vooral om zijn diepgevoelde zang en minimaal pianospel. Het vaste kamerorkestje van violen, cello, gitaren en zachte drums heeft zo’n dienende rol in zijn muziek gekregen, dat de muzikanten gerust een nummer afwezig of bijna stil kunnen zijn. Waar nodig kunnen ze exploderen in dissonanten of een daverend crescendo.

Een volle en muisstille zaal was zondag in Eindhoven getuige van een spanningsboog die maar zelden bij een popconcert gehaald wordt. Antony begon zacht, voerde de spanning op, bracht het geheel naar een extatische climax en landde weer veilig op aarde.

Het is nog maar de vraag of dit kleine en goed ingespeelde combo verbeterd en niet vertrapt zal worden, wanneer Antony and the Johnsons in juni terugkeren voor een concert tijdens het Holland Festival met een voltallig Metropole Orkest. Nu bleef het bij een subtiele wisselwerking, waarbij sommige oude nummers net wat rijker gearrangeerd bleken dan hun plaatversies. For today I am a boy werd zwaarder aangezet met felle zweepslagen op de drums en in het dreigende Shake that devil maakte de zacht piepende sax dat het bijna begon te rocken.

In de uit helium en tranen opgetrokken ballade Epilepsy is dancing en het miniaal, vingerknippend uitgevoerde The crying light overheerste de sereniteit van een zanger die met de kleinste stembuigingen emoties kan oproepen en manipuleren. Een Rufus Wainwright-impressie diende als luchtig moment, met de lange noten die Antony in zijn eigen muziek altijd liever klein en onnadrukkelijk houdt.

Minder luchtig bedoeld was de stelligheid waarmee hij in Hope mountain volhield dat Jezus op aarde zal terugkeren als een meisje. Uit die gedachte put hij hoop, want mannen hebben volgens de hypergevoelige zanger tot nu toe veel verpest in de wereld. You are my sister moest het stellen zonder de duetzang van Boy George en klonk nu prachtig sober. Voor Antony’s doen uitbundig werd het in Aeon, een ode aan de soul van Otis Redding en de troost die muziek kan bieden. Niemand in de popwereld van nu kan zo troostrijk zingen als de gevoelige reus Antony Hegarty.

    • Jan Vollaard