Boerensubsidies naar bedrijven

Bedrijven en grootgrondbezitters zijn in heel Europa de grootste ontvangers van landbouwsubsidies. Dit blijkt nu alle Europese lidstaten voor het eerst subsidiegegevens openbaar hebben moeten maken.

Het Ierse voedselbedrijf Greencore is de grootste ontvanger met 83 miljoen euro, gevolgd door de Franse Doux Group (pluimveeverwerking) met 62 miljoen, aldus de Brusselse nieuwssite EU Observer. Het Britse koningshuis behoort ook tot de grote ontvangers met 530.000 euro voor koningin Elizabeth en 180.000 euro voor kroonprins Charles. De Duke of Westminster was hen echter de baas met 540.000 euro.

Het geld zou alleen naar boeren moeten gaan, zegt Klaas Johan Osinga, beleidsadviseur van de boerenbelangenorganisatie LTO Nederland, en niet naar voedselverwerkende bedrijven. „Een bedrijf als Mars heeft in het verleden geprofiteerd van de exportsubsidie voor melk, omdat het marsrepen exporteerde waarin melkpoeder was verwerkt”, zegt Osinga. Met de hoge prijzen van 2007 en 2008 verdween zulke subsidie, om begin dit jaar terug te keren nadat de melkprijs weer was ingezakt.

In de lopende hervormingen van het landbouwbeleid verdwijnt dit type steun voor productie. Veel boeren krijgen nu al een zogeheten ‘bedrijfstoeslag’ onafhankelijk van de voedselproductie. Dit is een betaling voor de „productie van groen, rust en ruimte”, zegt Osinga, en het voldoen aan de milieueisen die de overheid stelt. Zonder deze steun zouden boeren gedwongen worden tot vergaande schaalvergroting en mechanisatie, waardoor het platteland snel zijn landelijke karakter zou verliezen, meent Osinga.

In Nederland ging vorig jaar krap 800 miljoen euro als inkomenssteun naar boeren, zo berichtte het ministerie van Landbouw vorige week. In totaal keerde het ministerie ongeveer 1,2 miljard euro aan Europese steun uit. Hiervan ging 23 miljoen euro naar de zogeheten plattelandsontwikkeling, waaronder ook maatregelen voor natuurbeheer kunnen vallen. Dit is de nieuwe, tweede pijler van het landbouwbeleid die steeds groter moet worden.

Dit heeft geleid tot nieuwe concurrentie om subsidies. Natuurbeschermingsorganisaties doen als grondbezitters ook steeds vaker een beroep op subsidieregelingen.

Link naar alle EU-sites op:nrc.nl/economie