Barcelona is meer dan Messi, Barcelona is alles

In een adembenemende voetbalshow versloeg Barcelona zaterdag Real Madrid in eigen huis. Dankzij een trainer en spelers uit de eigen school.

Barcelona-fans juichen en Real-fans reageren gelaten of boos wanneer Lionel Messi op de rug springt van Thierry Henry, na diens gelijkmaker (1-1) in het begin van 'el clasico'. (Foto AP) Barcelona's Argentinian forward Lionel Messi (L) and French forward Thierry Henry celebrate after scoring in front of Real Madrid's fans during the Spanish League football match against Real Madrid at the Santiago Bernabeu stadium in Madrid on May 2, 2009. Barcelona won 6-2. AFP PHOTO/PHILIPPE DESMAZES AFP

Oudere voetballiefhebbers en Barcelona-fans trokken zaterdag na de eclatante zege op Real Madrid de vergelijking tussen Johan Cruijff en Lionel Messi. Is Messi beter dan Cruijff? De Nederlander die op 17 februari 1974 in Madrid Barcelona naar een 5-0 triomf dirigeerde en daardoor zijn ploeg op weg hielp naar de eerste Spaanse titel sinds 1960, of de Argentijn die op 2 mei 2009 Barcelona naar een 6-2 overwinning leidde?

Cruijff scoorde 35 jaar geleden één keer, Messi zaterdag tweemaal. Uitblinker destijds tegen het Real Madrid van de Duitse spelmaker Günter Netzer was niet Cruijff, maar ‘Charlie’ Rexach. Het doelpunt dat Cruijff in de 39ste minuut maakte was niettemin van Messiaanse schoonheid. Een wonderbaarlijke solo door het midden langs drie, vier Madrileense verdedigers gevolgd door een droog tikje langs doelman Garcia Remon.

Het tempo lag in 1974 aanzienlijk lager. Cruijff was toen 26 jaar, Messi is 21 jaar. Vanzelfsprekend dat hij nu al wordt vergeleken met zijn illustere voorganger bij Barcelona en dat wordt verwacht dat hij nog beter zal worden, nóg beter dan de Nederlandse legende. Het gemak waarmee de kleine Argentijn tegenstanders omzeilt, hoe hij de bal aanneemt, wegdraait, passt en scoort – het is allemaal van een ongekende schoonheid. Twee doelpunten maakte Messi zaterdag, maar hij had er ook vier kunnen maken. Als hij iets meer geluk had gehad, als zijn medespelers minder zelfzuchtig waren geweest en als Real-doelman Iker Casillas niet zo geweldig had gespeeld.

Maar dit Barcelona is meer dan alleen Messi. Mogelijk zijn de kleine middenvelders Xavier Hernandez (‘Xavi’, 29) en Andrés Iniesta (24) van meer waarde dan de kleine aanvaller. Beiden komen uit de jeugd van Barcelona, net als onder anderen doelman Victor Valdes (27), middenvelder Sergi Busquets (20), aanvaller Bojan Krkic (18) en middenvelder Gérard Piqué (22). In totaal stonden zaterdag zes spelers uit de eigen opleiding op het veld en zaten er drie op de bank.

Al die spelers zijn bekend met het werk van de jonge trainer Guardiola (38), die vorige zomer bij verrassing door manager Txiki Bequiristain (op voorspraak van Cruijff) werd aangesteld als opvolger van Frank Rijkaard. Als jeugdtrainer liet Guardiola zijn ploegen al voetballen zoals nu het hoofdteam doet. Aanvallend, speels, behendig, balvaardig, in een hoog tempo combinerend. Volgens de visie van ‘beschermheer’ Johan Cruijff. Oogstrelend, adembenemend, de toeschouwers – zelfs supporters van de tegenstander – gebiologeerd achterlatend.

Soms loopt het niet, zoals vorige week in de eerste halve finale van de Champions League tegen Chelsea. Guus Hiddink, de coach van de Engelse ploeg, had het meest effectieve tegenspel bedacht om de wonderploeg van Guardiola uit te schakelen. De coach van Barcelona uitte na de 0-0 in Nou Camp kritiek op de harde speelwijze vanHiddinks Chelsea. De Duitse scheidsrechter Wolfgang Stark werd een te lankmoedig optreden verweten. „Wij willen sportief voetbal, maar dat wordt niet beloond”, zei Guardiola. Alleen op de manier van Chelsea kan Barcelona kennelijk nog worden gestuit. Woensdag is de return, in Londen.

Real wilde zaterdag in tegenstelling tot Chelsea wél voetballen. Dat moest natuurlijk ook voor eigen publiek. Real diende te winnen om nog kans te houden op de Spaanse titel. Bij een overwinning zou de ploeg Barcelona tot op één punt zijn genaderd. Na een voortvarende start, waarin vooral de enige Nederlander bij Real Arjen Robben zich liet gelden, scoorde Gonzalo Higuain 1-0. Daarna trok Barcelona het spel naar zich toe met onnavolgbare combinaties. Thierry Henry, verdediger Carles Puyol en Messi zorgden voor 3-1. Na rust bracht Sergio Ramos de stand nog op 3-2. Real speelde allerminst zwak, maar was kansloos tegen de acties van Barcelona. Henry, Messi en verdediger Piqué zorgden moeiteloos voor 6-2. De ingevallen Nederlanders Klaas Jan Huntelaar en Rafael van der Vaart kwamen er niet aan te pas. Real, dat achttien wedstrijden zonder nederlaag was, speelde zonder de geblesseerde Ruud van Nistelrooy en Wesley Sneijder. Maar ook dit duo had niets kunnen uitrichten tegen de magie van Barcelona.

Voor het eerst maakte Barcelona zes doelpunten in het Bernabeu-stadion. Het vorige record dateerde van het gememoreerde duel in 1974, mét Cruijff. Honderd competitietreffers maakte Barça al dit seizoen, 2,65 per duel. ‘Dit is wat je voetbal noemt’, jubelde de website van Barcelona na de 6-2 overwinning. Guardiola riep zaterdag dat hij een van de mooiste dagen in zijn voetballeven had meegemaakt. Hij is een liefhebber van Catalaans theater en poëzie, en protestliederen van zanger Lluís Llach. Hij was ook model voor de Catalaanse modeontwerper Antoni Miró. In 2002 kreeg hij een prijs voor zijn inzet voor de Catalaanse identiteit en cultuur. In 1992 won hij als speler met Barcelona de Europa Cup I. De volgende prijzen liggen al klaar: de Spaanse titel, de Spaanse beker en de Champions League. Het zal hem nog moeite kosten bescheiden te blijven.

Bekijk Real Madrid-Barcelona (0-5) uit 1974, met Johan Cruijff, op nrc.nl/sport

    • Guus van Holland