Vakantiegeld en ook nog vier weken doorbetaald

Russel Shorto, directeur van het Amsterdamse John Adams Institute, schrijft vandaag met veel gevoel voor geschiedenis hoe het hem te moede is na anderhalf jaar wonen en werken in het hart van de hoofdstad. In het magazine van de New York Times van vandaag vertelt hij hoe de Nederlandse variant van de welvaartsstaat hem verwondert en soms begint te bevallen:

Every quarter, the SVB quietly drops $665 into my account with the one-word explanation ‘kinderbijslag’, or child benefit.

Payments arrive from other sources too. Friends who have small children report that the government can reimburse as much as 70 percent of the cost of day care, which totals around $14,000 per child per year.

In late May of last year an unexpected $4,265 arrived in my account: ‘vakantiegeld’. Vacation money. This money materializes in the bank accounts of virtually everyone in the country just before the summer holidays; you get from your employer an amount totaling 8 percent of your annual salary, which is meant to cover plane tickets, surfing lessons, tapas: vacations.

Shorto citeert een belastingman die er aan herinnert dat je in de VS, naast de lagere inkomstenbelasting apart betaalt voor sociale zekerheid, lokale en ‘state’ belastingen en hogere onroerend goedbelasting. Het resultaat verschilt niet zo veel als Amerikanen bij aankomst denken.

Via gesprekken met bekende Nederlanders en Amerikanen met veel jaren in Nederland pelt Shorto een paar lagen af van het voor Amerikanen lastige raadsel van een socialistisch lijkende natie die de vrije ondernemingsgewijze productie omarmt. Hij kijkt vooral naar gezondheidszorg en woningbouwcorporaties, twee stelsels waar de VS volgens Shorto iets van kunnen leren.

Geert Mak houdt de Amerikaan voor dat het leven in Nederland per saldo beter is:

My American friends say they live in the best country in the world, and in a lot of ways they are right. But they always have to worry: ‘What happens to my family if I have a heart attack? What happens when I turn 65 or 70?’ America is the land of the free. But I think we are freer.

    • Marc Chavannes