Verhalend dichteres van toegankelijke poëzie

De Schotse Carol Ann Duffy is als eerste vrouw ooit benoemd tot Poet Laureate. Ze zal de komende tien jaar in Groot-Brittannië de ‘dichteres des vaderlands’ zijn.

Carol Ann Duffy (Foto AP) FILE - Poet and writer Carol Ann Duffy poses with her book 'Meeting Midnight', in this Jan. 25, 2000 file photo. Britain Friday May 1, 2009, awarded the role of national poet laureate to Duffy - the first woman to hold a post that has been filled by William Wordsworth, Alfred, Lord Tennyson and Ted Hughes. A witty and popular writer whose work is widely taught in British schools, Duffy is also the first openly gay laureate. Duffy said she had thought "long and hard" before accepting the job, which now has a 10-year term.(AP Photo/Michael Crabtree-pa, file) **UNITED KINGDOM OUT: NO SALES: NO ARCHIVE: Associated Press

Voor het eerst sinds het ambt van Poet Laureate door de Britse koning Karel II in de zeventiende eeuw werd gecreëerd zal dat de komende tien jaar worden uitgeoefend door een vrouw, de Schotse dichteres Carol Ann Duffy.

Voor de 53-jarige Duffy zelf was dat een doorslaggevende reden haar benoeming als een soort dichter des vaderlands te aanvaarden, zei ze gisteren voor de BBC-radio. „Ik zie het als een erkenning van de grote dichteressen die nu schrijven, zoals Alice Oswald.”

Zelf gold Duffy overigens tien jaar geleden al als favoriet voor het erebaantje, waaraan naast een stipendium van 5.750 pond (6.300 euro) per jaar traditioneel tevens een vat sherry is verbonden. Toen viel de keus uiteindelijk op Andrew Motion. Naar verluidt vreesde de toenmalige premier Tony Blair ophef vreesde vanwege haar persoonlijke situatie. Duffy is lesbisch en heeft een dochter.

Duffy’s werk kenmerkt zich door een verhalende stijl. Haar werk leest volgens de meeste critici makkelijk, maar bezit toch veel diepgang. Die combinatie maakt haar tot de best verkopende dichters van het land. Haar zeven bundels voor volwassenen worden wel compacte romans genoemd.

Dikwijls grijpt Duffy terug op historische situaties, waaraan ze een eigen draai geeft. Zo is er in haar bundel The World’s Wife uit 1999 sprake van koningin Herodes en Paus Joan. Ook beeldt ze zich in een gedicht in de vrouw van Charles Darwin te zijn, die hem bij een bezoek aan de dierentuin schertsend vergelijkt met een chimpansee. Duffy schrijft naast haar poëzie voor volwassene ook voor kinderen en heeft enkele toneelstukken op haar naam staan.

Met spanning zien poëzieliefhebbers uit naar haar eerste gedicht over de koninklijke familie. De traditie wil dat de Poet Laureate op hoogtijdagen daarover dicht. Juist dit aspect spreekt veel dichters minder aan. „O God, het koninklijke gedicht!!”, schreef John Betjeman (Laureate van 1974-84). „Zend me de Heilige Geest om die hindernis te nemen.”

Ook Duffy toonde er tien jaar geleden weinig animo voor. Ze zou geen gedicht willen schrijven over prins Edward en zijn vrouw Sophie, zei ze toen. „Geen enkele dichter zou dat moeten hoeven doen.” Gisteren prees ze echter de rol van Elizabeth. „De aanwezigheid van de koningin kan een helende werking hebben, transformeren en betoveren.”

Niet dat de koninklijke familie of de regering voortdurend opdrachten verstrekken aan de Poet Laureate. Motion onthulde onlangs dat zowel koningin Elizabeth als Tony Blair hem al meteen had verzekerd: „U hoeft helemaal niets te doen.”

Motion was de eerste – afgezien van John Dryden die in 1689 om politieke redenen werd ontslagen – die de functie voor slechts tien jaar vervulde en niet tot zijn dood. Tot zijn opluchting, want hij gaf toe dat hij zijn jaren als Laureate soms als een last had ervaren.

Motion beperkte zijn activiteiten niet tot het schrijven van gedichten. Hij hielp ook een geluidsarchief opzetten, waarin Engelstalige dichters uit eigen werk voordragen. Dit kan worden geraadpleegd via de website poetryarchive.org

    • Floris van Straaten