Ruimtesonde ontdekt reusachtig inslagbekken op Mercurius

Een van de mooiste foto’s die de Messenger tijdens zijn laatste vlucht langs Mercurius maakte, van de krater Rudaki, 68 km breed. Foto science De Amerikaanse ruimtesonde Messenger heeft een reusachtige inslagstructuur op de planeet Mercurius ontdekt. Het bekken, dat onlangs de naam Rembrandt kreeg, heeft een diameter van 715 kilometer en is daarmee het op één na grootste inslagbekken op de planeet die het dichtst bij de zon staat (Nature, 1 mei). Het bekken werd ontdekt op opnamen die de Messenger had gemaakt toen hij afgelopen oktober voor de tweede keer langs Mercurius vloog. Rembrandt bevestigt nogmaals dat zware inslagen een belangrijke rol hebben gespeeld tijdens het laatste stadium van het ontstaan van de planeten.

De Amerikaanse ruimtesonde Messenger heeft een reusachtige inslagstructuur op de planeet Mercurius ontdekt. Het bekken, dat onlangs de naam Rembrandt kreeg, heeft een diameter van 715 kilometer en is daarmee het op één na grootste inslagbekken op de planeet die het dichtst bij de zon staat (Nature, 1 mei). Het bekken werd ontdekt op opnamen die de Messenger had gemaakt toen hij afgelopen oktober voor de tweede keer langs Mercurius vloog. Rembrandt bevestigt nogmaals dat zware inslagen een belangrijke rol hebben gespeeld tijdens het laatste stadium van het ontstaan van de planeten.

De scheervlucht van NASA’s Messenger langs Mercurius, op een afstand van slechts 200 kilometer, was de tweede van drie vluchten die noodzakelijk zijn om deze ruimtesonde in maart 2011 in een baan rond Mercurius te brengen. De eerste passage, ook op een afstand van 200 kilometer, vond plaats in januari 2008 en de derde volgt op 29 september. Tijdens de eerste twee scheervluchten werden delen van de planeet gefotografeerd die nog niet eerder vanuit een ruimtesonde waren waargenomen. In totaal is nu 95 procent van het oppervlak van Mercurius gedetailleerd in kaart gebracht.

De grootste inslagstructuur op Mercurius, het Caloris-bekken, was al ontdekt op opnamen die de Mariner 10 in 1974 en 1975 van Mercurius had gemaakt. Dit bekken heeft een diameter van 1550 kilometer, ofwel bijna eenderde van de diameter van de gehele planeet. De reuzenmeteoriet die hier tegen Mercurius is gebotst, moet de planeet bijna uiteen hebben geslagen. Het nu ontdekte Rembrandt-bekken ligt qua grootte in tussen Caloris en middelgrote bekkens als Beethoven (625 kilometer) en Tolstoj (510 kilometer), ook ontdekt door Mariner 10. Hun bodems bestaan deels uit gestolde lavavlakten, wijzend op latere vulkanische activiteit.

Al deze bekkens dateren uit de periode – langer dan 3,9 miljard jaar geleden – dat Mercurius gebombardeerd werd door grote objecten uit de ruimte. In het prille zonnestelsel zwierven toen nog vele materieklonters rond, waarvan sommige door een planeet werden opgeveegd. Sommige astronomen denken dat ook de hoge soortelijke dichtheid van Mercurius het gevolg van zo’n botsing is: de buitenste delen van de mantel van de planeet zouden hierdoor in de ruimte zijn geslingerd, terwijl de veel zwaardere kern ongemoeid werd gelaten. Deze botsing was echter te catastrofaal om zichtbare sporen achter te laten. George Beekman

Rectificatie / Gerectificeerd

Correctie Mercurius

Wetenschapsbijlage 2-05-09

Redactie wetenschap

De studie over de inslagstructuur op Mercurius die de Amerikaanse ruimtesonde Messenger heeft ontdekt is gepubliceerd in Science, niet in Nature.

    • George Beekman