Expertdiscussie

Pas op met zwarte lijst voor dokters

Het ministerie van Volksgezondheid is voornemens een ‘zwarte lijst’ voor artsen op te stellen, een website waarop iedereen kan zoeken naar specialisten, (huis)artsen of verpleegkundigen die ooit geschorst zijn geweest of hun beroep niet mogen uitoefenen. Er zullen waarschijnlijk 100 à 200 namen te vinden zijn. Ook de Orde van Medisch Specialisten dringt aan op een lijst voor artsen die niet goed functioneren. De bedoeling hiervan is dat deze artsen elders niet zomaar aan de slag kunnen.

Voorzichtigheid is echter geboden. Op de lijst mogen slechts de personalia prijken van personen die op het moment van raadpleging onbevoegd zijn als gevolg van een rechterlijke uitspraak. Dat wil zeggen dat de tuchtrechter schorsing van de inschrijving in het beroepsregister, gedeeltelijke ontzegging van de bevoegdheid dan wel doorhaling van de inschrijving bij wijze van maatregel moet hebben opgelegd. Deze informatie is nu voor het publiek weliswaar ook beschikbaar, maar er is veel mee gewonnen als op een naam snel de bevoegdheid kan worden vastgesteld. Aan een bevoegdheidsontneming dient echter wel een rechterlijk oordeel ten grondslag te liggen. Het geeft geen pas om de personalia op te nemen van personen die door hun werkgevers (ooit eens) op non-actief zijn gesteld.

Schorsing van de inschrijving in het beroepsregister is een maatregel die hoogstens voor de duur van één jaar kan worden opgelegd. Waarom moeten de namen van hulpverleners wier schorsing inmiddels ongedaan gemaakt is op de door VWS op te stellen zwarte lijst vermeld blijven?

De zin van de wetenschap dat een bepaalde hulpverlener op het moment van raadpleging geschorst blijkt, is evident. Die hulpverlener is op dat moment immers niet bevoegd. Wekt hij de schijn dat wel te zijn, bijvoorbeeld door het voeren van de beroepstitel, dan begaat hij een strafbaar feit. Maar de wetenschap dat een professional ooit geschorst is geweest, zegt hooguit iets over de kwaliteit van zijn dienstverlening op enig moment.

Martin Buijsen

Hoogleraar recht en gezondheidszorg

Zuid-Afrika hoort nu bij Afrika

Met vijf (en binnenkort zes) echtgenotes, veel dans en zang en in simpele taal appelleert de nieuwe Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma aan de massa – de tientallen miljoenen zwarten in de krottenwijken, de townships. Hij belooft huisvesting, elektriciteit, stromend water en scholing. Witte Zuid-Afrikanen zijn als de dood voor Zuma. Zij zien een Zimbabwescenario voor zich, met rigoureuze landhervormingen, een verdere uitbreiding van economische voordelen voor zwarten en openlijke discriminatie van de witte minderheid.

Veel witte Zuid-Afrikanen – die doorgaans redelijk of goed zijn opgeleid, het gros van de bedrijven bezitten en dus economisch een belangrijke factor zijn – tellen hun knopen en concluderen dat emigratie het verstandigst is. Ze vragen visa aan voor Australië, Nieuw-Zeeland, het Verenigd Koninkrijk en Canada. Jaarlijks vertrekken tienduizenden.

Door die emigratie zal Zuid-Afrika economisch sneller in het slop raken (minder ondernemers, minder baar geld) en zal Zuma zijn beloftes aan de arme zwarten nog moeilijker waar kunnen maken. Dan dreigt een domino-effect: recessie plus desinvesteringen plus braindrain. Zuid-Afrika, met een voorbeeldige grondwet, een vrije pers en een nette rechterlijke macht, krijgt te maken met Afrika zelf. Het Afrika van armoede en ziektes, het Afrika van stammen en nepotisme, het Afrika van corruptie en seksueel geweld.

Met een ANC zo zwart als Zuma, de opkomst van een redelijke (en zwarte) oppositiepartij als COPE, met de blanke middenklasse op de vlucht, is het tijd op de wereldkaart te kijken. Wat zien we daar? Zuid-Afrika, ooit een Europese blauwdruk van hoe een land zou moeten zijn, het zelfbenoemde minst Afrikaanse land van Afrika, ligt wel degelijk in Afrika.

Dylan van Eijkeren

Reisschrijver en auteur ‘Ik zag een aap. Reisbrieven uit het nieuwste Zuid-Afrika’

Dit zijn fragmenten uit expertdiscussies, te lezen via nrc.nl/expert.