Een groene vette vis

Kan een journalist bijdragen aan de oplossing van een probleem? Joris Luyendijk zoekt en onderzoekt.

beeld Lars van den Brink Vorige week viel hier de vraag wat een Nederlandse pioniersrol rond elektrische auto’s kan betekenen voor onze industrie. Denk Finland, mobiele telefonie, Nokia. Stel dat onze Wegenwacht alles weet van elektrische auto’s, dan komen buitenlandse Wegenwachten toch hier kennis bijspijkeren, op een gigantisch-intensieve ANWB International Automotive Campus Blahblah? Brink, Lars van den

Vorige week viel hier de vraag wat een Nederlandse pioniersrol rond elektrische auto’s kan betekenen voor onze industrie. Denk Finland, mobiele telefonie, Nokia. Stel dat onze Wegenwacht alles weet van elektrische auto’s, dan komen buitenlandse Wegenwachten toch hier kennis bijspijkeren, op een gigantisch-intensieve ANWB International Automotive Campus Blahblah?

Ik ga dit aan de ANWB (3,5 miljoen leden) voorleggen, maar eerst wilde ik langs bij Paul Nouwen. Hij was tussen 1987 en 1999 ANWB-directeur en kreeg toen steeds het rekeningrijden van tafel (‘betalen om in de file te staan’). Tegenwoordig is hij juist de geestelijk vader van de kilometerbeprijzing, die, zo benadrukt hij, heel wat anders is dan rekeningrijden. Verder bekleedt Nouwen, van huis uit jurist, zeker dertig bestuurs- en adviesfuncties. Ik kon binnen twee dagen langskomen, zonder voorlichters want Nouwen spreekt op persoonlijke titel. De citaten zijn geautoriseerd.

Paul Nouwen, Nijkerk 1934, trad me tegemoet als een hartelijke man met zelfspot, gewend aan het woord te zijn maar sociaal vaardig. Ik besloot hem te vertrouwen toen bleek dat hij geld inzamelt voor de zabaleen, de straatarme christelijke vuilnisophalers in Cairo. In een land als Egypte juist die mensen helpen vergt durf en doorzettingsvermogen, en echte betrokkenheid.

Althans, dat heb ik dus besloten. Hoe zou Nouwen als lobbyist elektrische auto’s agenderen? En hoe kijkt hij er zelf naar?

Het antwoord op die laatste vraag kwam al voor het gesprek want Nouwen had voor onze ontmoeting meteen een waanzinnige elektrische sportauto geregeld. Een ware player: je biedt de journalist een vette vis die deze maar al te graag opslobbert. „Ik dacht, de lezers moeten zo’n auto zien”, legde hij onbevangen uit op het dak van de parkeergarage van zijn Rotterdamse kantoor. „Daarom had ik nog even gebeld, zodat je een fotograaf kon meenemen.” Poseren deed hij met duidelijk plezier. Zoals uw correspondent met duidelijk plezier in dat groene beestje enkele rondjes reed – als een oud wijf, dat weer wel, want dat ding kost 130.000 euro.

Nouwen is dus voor. Er zijn nog veel te weinig elektrische modellen en ze moeten zeker de helft goedkoper – zijn eigen Jaguar XF met roetfilter kost zeventig mille. Maar de elektrische auto heeft de toekomst. Nouwen steunt dan ook greenmobility.nl, de leveranciers van die groene sportwagen. Het leken interessante zakenjongens, binnenkort meer over hen.

Nu zat ik bij Nouwen, die als directeur al liet onderzoeken of de tweeduizend gele Wegenwachtauto’s elektrisch konden. Maar de lasapparatuur en ander materieel maakte de auto’s zo zwaar dat hun actieradius te klein werd. Zie je dadelijk overal Wegenwachtauto’s langs de weg, met pech.

We kwamen op imago en lobbyen. Waarom omarmt niet juist het bedrijfsleven de elektrische auto als een kans op industriële expansie en betere bereikbaarheid? Nu associeert iedereen de elektrische auto met een milieuverplichting. Wie milieuregels aan zijn laars lapt is een rebel, maar wie niet meedoet met innovatie is een sukkel.

„Een beter milieu begint bij je buurman”, zei Nouwen nuchter. „Bij milieu denk je aan ouderen, wollen sokken, een mindere portemonnee. Dat is niet wervend. Denk aan de NS. Als ik nu de trein neem naar Schiphol, dan geld ik niet meer als wereldverbeteraar maar gewoon als een slimme zakenman. Geen filestress, ik kan lezen, de eerste klas is luxe. Als je nu te laat komt en je zegt ‘files’, dan vragen mensen niet meer ‘waar stond-ie?’ Ze zeggen: ‘Jij kunt niet plannen’. Energie-afhankelijkheid, milieudoelstellingen... Mensen moeten het idee hebben dat zij met hun elektrische auto laten zien dat ze slim zijn.

„Voor de promotie moet je aansprekende personen hebben, met gezag. Niet alleen artiesten, juist CEO’s, presentatoren... Zichtbare mensen die bekend staan als kritisch. Als jij voor de Postbank reclame maakt, ben je niet meer geloofwaardig want mensen denken, die is ingehuurd.

„En bewindlieden natuurlijk. Niet meteen Cramer van Milieu, maar Eurlings, of de premier zelf – past helemaal in zijn profiel. In mijn tijd als ANWB-directeur had BMW er echt wat voor over dat ik in hun auto kwam aanrijden bij een overleg. Al die Journaalbeelden van politici die in of uit hun auto stappen... Stel dat dat een elektrische is, dan denken kijkers ‘als ik ook zo’n auto heb, hoor ik erbij’.”

We namen afscheid. Bij de deur salueerde hij lachend: „Soldaat Nouwen groet u.” Soldaat Luyendijk groette terug en fantaseerde, lopend naar het station, over een Postbus 51-filmpje. We zien een man schamperend naar een tankstation wijzen: ‘Daar staan die sufferds de schatkist van Bos vol te gooien. Kijk, ik heb een paar van die zonnepaneeltjes op mijn dak, waarmee ik gewoon zelf mijn auto oplaad. Geen accijns, wegenbelasting, rijtuigenbelasting... Die zakkenvullers in Den Haag krijgen mij niet te pakken.’

Krijg voor zo’n filmpje maar eens subsidie.