De tijd dat ik geslagen werd

In het interview met Annemarieke Willemsen wordt de stad Gouda in het jaar 1550 opgevoerd. Het merendeel der bevolking zou daar hebben leren schrijven. Een aanvulling is hier op zijn plaats. In het laatmiddeleeuwse onderwijs voltrok zich in deze tijd een revolutionaire ontwikkeling. Met, ere wie ere toekomt, een centrale rol daarin voor humanisten als onze landgenoot Erasmus. Rondreizende, zich tot het humanisme bekennende vaganten streken met hun nieuwe pedagogische ideeën al vroeg in Nederlandse steden neer, waaronder Gouda, om op Latijnse scholen les te geven. Jongeren hadden - na het scholastieke grammaticaonderwijs - `een buitensporige geestdrift voor de bonae litterae` opgevat, aldus P.N.M. Bot in zijn Humanisme en onderwijs in Nederland (1955). Deze dissertatie biedt tal van voorbeelden van succesrijke schoolstichtingen en docenten in `heel dit tijdvak van de eerste twintig tot dertig jaren der zestiende eeuw als direct gevolg van het offensief, dat de Humanisten tegen de oude school hadden ontketend`. De in 1521 aan de Goudse stadsschool aangestelde rector Nannius schreef het oudste, in ons land nog bekende schoolprogramma.

Guido Everts Amstelveen

    • Guido Everts