Ziekenhuis kan zelf uitzoeken of arts zijn vak verstaat

Er komt een zwarte lijst van slecht functionerende medici. Een ziekenhuis in Amersfoort houdt zelf nauwgezet de antecedenten van artsen bij.

Registratie van de kwaliteit van artsen is zo zwak, dat het Meander Medisch Centrum in Amersfoort het maar zelf doet. Voordat een arts er mag werken, krijgt hij te maken met vele procedures en onderzoeken.

Eerst checkt het ziekenhuis zijn diploma’s en vraagt eerdere bazen hoe hij zijn werk heeft gedaan. Als dat goed gaat, dient hij een toelatingsovereenkomst te tekenen en krijgt hij een contract van een half jaar. Na deze zes maanden besluit Meander de arts pas in vaste dienst te nemen na een reeks gesprekken met mensen die hem in die periode zagen: huisartsen, collega’s, experts, managers en afdelingshoofden. Nadat zijn werkdossier is bekeken, moet de arts verantwoording afleggen voor de selectiecommissie.

Dit ziekenhuis heeft geleerd van een affaire bij een van de ziekenhuizen waaruit het is ontstaan: het Eemland Ziekenhuis, waar midden jaren negentig mogelijk tien vrouwen en baby’s zijn overleden door slecht functionerende gynaecologen. Iets wat overigens nooit hard is gemaakt. Na de fusie van Eemland Ziekenhuis en Medisch Centrum Molendael in Soest in 2002 kreeg het ziekenhuis de naam Meander. Sinds die fusie hoefde geen arts of verpleegkundige weg wegens slechte prestaties, zegt een woordvoerder van Meander. Landelijk werd alleen al vorig jaar van acht artsen de bevoegdheid afgepakt en kregen er negen een schorsing, waarvan vier voorwaardelijk.

Eind dit jaar komt het ministerie van VWS met een zwarte lijst van zorgverleners uit acht sectoren: onder meer huisartsen en andere specialisten, psychotherapeuten, verpleegkundigen, tandartsen en verloskundigen. Als ze door een tuchtrechter zijn geschorst of uit hun beroep gezet, komen ze op deze lijst. „Volstrekt reëel”, meent Wim Schellekens, hoofdinspecteur curatieve gezondheidszorg van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. „De maatschappij moet weten of iemand een veroordeling van een tuchtrechter heeft gekregen, zodat hij niet meer bevoegd is te werken als huisarts, specialist, verpleegkundige, tandarts, verloskundige of psychotherapeut.”

De informatie op de zwarte lijst komt van de vijf regionale tuchtcolleges voor de gezondheidszorg en het Centraal Tuchtcollege voor de gezondheidszorg, de instantie waar artsen en patiënten in hoger beroep kunnen gaan. De tuchtcolleges kennen vijf manieren om artsen te straffen: een waarschuwing, berisping, boete, schorsing en het verwijderen uit het artsenregister. De zwarte lijst vermeldt straks geen artsen die een boete, waarschuwing of berisping hebben gekregen. „Wij vinden dat artsen een tweede kans moeten krijgen”, zegt een woordvoerder van VWS.

Om zwak functionerende artsen beter in de gaten te houden, is het ministerie ook bezig om een maas in de wet te dichten. Nu is het onmogelijk een arts die in Nederland zijn diploma heeft behaald en in het buitenland is veroordeeld, uit zijn beroep te zetten. Binnenkort maakt het ministerie dat wél mogelijk.

Toevallig nam het Europees Parlement vorige week een amendement aan van Dorette Corbey voor koppeling van alle artsenregisters in de Europese Unie, waardoor een Europese zwarte lijst ontstaat. De PvdA’er beseft dat het nog erg lang kan duren voordat deze lijst er ook is. „Lidstaten hebben vaak zelf niet eens een landelijk overzicht”, zegt Corbey. „De regionale tuchtcolleges in bijvoorbeeld Frankrijk zijn erg autonoom. In Parijs hebben ze geen zicht op wat er gebeurt.” Als er een goede zwarte lijst was, zou het Scheper Ziekenhuis in Emmen behoed zijn voor het drama waarbij zes doden vielen, vindt Corbey. „Dat denk ik zeker: ‘Emmen’ was op deze manier te voorkomen geweest.”

Voorlopig zijn zorginstellingen aangewezen op goed eigen onderzoek voordat ze een arts in dienst nemen, zegt Schellekens van de inspectie. En Meander Medisch Centrum blijft de artsen daarna volgen. Wie daar is aangenomen, is niet van de controles af. Regelmatig zijn er gesprekken over de kwaliteit van het werk, moet een arts zich bijscholen en worden klachten uitvoerig met hem besproken. Deskundigen en collega’s beoordelen hem met grote regelmaat in een zogenoemde commissie feedback.

    • Frits Baltesen