Waterjet

Hoe maak je een gat in een dikke stenen plaat? Volgens de traditionele methode maak je met een dunne boor eerst een gaatje, daar trek je dan een (diamant)zaag doorheen en vervolgens figuurzaag je het gewenste ronde gat. Zagen in steen is geen sinecure, het steen is weerbarstig maar tegelijk kan het breken op ongewenste momenten. Er zijn meer materialen die lastig te zagen of te snijden zijn. Wat te denken van een diepgevroren taart of brood. Hoe krijg je daar mooie taartpunten of dunne plakjes van zonder dat de helft van je baksel zaagsel wordt? Al deze snijvraagstukken zijn opgelost met de komst van de waterjet. De waterjet werkt verassend simpel. Een overmaatse compressor voert de waterdruk op tot grote hoogte en perst het richting een hele nauwe uitgang. Daar komt het water met een gigantische kracht naar buiten en snijdt het met het gemak van een warm mes door de boter. De ultradunne, krachtige straal water snijdt zonder noemenswaardig snijverlies de taart in regelmatige stukken.

Water alleen is niet voldoende voor het snijden van materialen als glas, aluminium, steen en rvs. Nèt voor de spuitopening wordt er door het water een slijpmiddel meegezogen. Het schurende mengsel is tot bijna onmogelijke snij-acties in staat. Een mooi voorbeeld daarvan was te zien tijdens de designbeurs in Milaan. Ergens, ver van het carnavaleske designgeweld, stond een eeuwenoud familiebedrijf in mozaïek met een bescheiden bedrijfspresentatie. Mozaïek is een beetje ouderwets en zo zagen de ontwerpschetsen er ook uit. Handgetekende en ingekleurde ingewikkelde ontwerpvoorstellen op stevig papier zoals je dat niet vaak meer ziet. Het meest indrukwekkende getoonde project is de onlangs geopende grote moskee van Abu Dhabi. Naast een enorme hoeveelheid mozaïek met vooral vijfpuntige bloemmotieven is er ook een partij superwit marmer uit hooggelegen Italiaanse groeves verwerkt in de gebedsmuur. Om het gebed richting Mekka niet onnodig te blokkeren zijn uit de centimeters dikke platen marmer gecalligrafeerde teksten gesneden. Volgens de traditionele handmatige zaagmethode zou dat vele jaren in beslag hebben genomen. Zelfs met de hier toegepaste ‘langzame’ waterjet technologie, zijn de stenen haarscherp én in recordtempo gerealiseerd.

In de rubriek ‘ManMade’ vraagt ontwerper Joost Alferink zich af waarom de dingen zijn zoals ze zijn.