Mariachis en de varkenscyclus

Arm Mexico. Zo ver van God en zo dicht bij de afgrond. Het land ten zuiden van de Rio Grande kent een lange traditie van crises. In 1982 brak de Latijns-Amerikaanse schuldencrisis uit in Mexico toen de bankleningen onbetaalbaar werden omdat de Amerikanen de rente verhoogden. In de ‘tequila crisis’ van 1994 kon Mexico de koers van de peso ten opzichte van de dollar niet vasthouden. En nu de varkengriep is uitgebroken, is sprake van een golf van paniek in tijden van economische crisis.

De muzikanten van de mariachi orkestjes met hun snerpende trompetten en de zangers van rancheras – Mexicaanse smartlappen over liefdesverdriet, dronkenschap en de dood – kunnen geen afleiding meer brengen.

De varkensgriep, veroorzaakt door het H1N1-virus, heet inmiddels Mexicaanse griep. Desondanks dalen de varkensprijzen, omdat de vraag naar varkensvlees wegvalt, ook al heeft de besmetting van mens op mens niets met de consumptie van varkensvlees te maken.

Dit is het omgekeerde patroon van de varkenscyclus, een economische term voor marktschommelingen. Als prijzen stijgen, verhogen varkensfokkers hun productie, maar tegen de tijd dat het vergrote aanbod van varkens op de markt komt, daalt de vleesprijs en blijven boeren met overschotten zitten.

In de farmaceutische industrie bestaat ook een kans dat acuut toenemende vraag naar griepvaccins leidt tot prijsopdrijving. En daarna tot overschotten als de vaccins niet nodig blijken te zijn.

Daarom proberen de ministers van Volksgezondheid in de Europese Unie de markt voor griepvaccins te coördineren. Maar volksgezondheid is geen Europese bevoegdheid, dus is het een kwestie van afstemming, waarbij ieder land toch vooral aan zichzelf denkt. Als het om virusremmers gaat, geldt het adagium ‘eigen grieppatiënten eerst’.

Minister Klink (Zorg, CDA) maakte gisteren na EU-beraad in Luxemburg deze politieke spagaat duidelijk: Nederland heeft voor de zekerheid alvast een optie genomen op 34 miljoen griepvaccins en dat staat volgens hem niet haaks op het Europese voornemen om de inkoop van vaccins onderling te coördineren.

Maar als de pandemie toeslaat, zullen de EU-landen elkaar de helpende hand bieden. Het virus houdt immers geen halt bij de opgeheven binnengrenzen.

Bij iedere crisis zijn winnaars en verliezers. In het geval van de Mexicaanse griep kunnen de mondkapjesmakers in China en de farmaceutische industrie in Europa of de VS een oppepper krijgen, terwijl een vliegverbod op Mexico een tegenslag is voor de luchtvaartindustrie.

Daar wil Europa vooralsnog niet aan. Varkens vliegen niet.

Roel Janssen

    • Roel Janssen