Een dier redden is echt magisch

Laurens de Groot (28) voert actie bij de Zuidpool tegen walvisvaarders.

Zijn belevenissen worden elke maandagavond vertoond op Discovery Channel.

Foto Bob van der Vlist Vlist, Bob van der

Eerst een misverstand rechtzetten. Milieuorganisatie Sea Shepherd is níet gewelddadig, zegt Laurens de Groot, de activist die als enige Nederlander de afgelopen twee jaar heeft meegevaren op het actieschip Steve Irwin om Japanse walvisvaarders tegen te houden. Laurens de Groot: „Ivo de Wijs zei op de tv dat hij niets met ons te maken wilde hebben omdat wij knokken en er bij ons doden zouden gaan vallen. Dat is gewoon niet waar! Wij zijn geweldloos. Wij beschermen de wereld juist tegen geweld.”

Laurens de Groot, geboren en opgegroeid in het Zuid-Hollandse De Lier, wordt een televisiester. Vanaf deze week worden zijn belevenissen elke maandagavond vertoond op Discovery Channel. De serie toont de Operation Migaloo. Inmiddels is hij terug van de tweede campagne tegen de walvisvaarders bij de Zuidpool, Operatie Musashi. Tijdens de campagnes zit hij van december tot en met maart op zee. Vorig jaar redden ze vijfhonderd walvissen, de helft van het quotum van Japan. En dit jaar driehonderdvijf.

Japan jaagt, onder het mom van wetenschappelijk onderzoek, in een walvisreservaat ondanks een moratorium op het vangen van walvissen.

Laurens de Groot (28) woonde tot drie jaar geleden in Delft. Hij werkte als rechercheur bij de afdeling georganiseerde criminaliteit van de Rotterdamse politie, onder meer milieucriminaliteit. „Prachtig werk”, zegt hij. „Maar wat mij tegen de borst stuitte, was dat economische belangen altijd boven milieuschade worden gesteld. Als een fabriek gif loost, wordt er snel geschikt, in plaats van dat mensen de gevangenis ingaan. Dat kon ik moeilijk een plekje geven.”

En toen zei je zomaar je baan op.

„Ik ben verder gaan kijken. Ik kwam er achter dat het op internationaal gebied, met name bij de oceanen, een beerput is. De oceanen worden leeggeplunderd. En praktisch niemand doet er wat aan. Zelfs in de gebieden die zijn beschermd, zoals het walvisreservaat in Antarctica, worden geplunderd. Ik heb mijn baan opgezegd en ben naar Australië vertrokken.”

Je doet nu eigenlijk hetzelfde werk als bij de politie?

„Dat zeg ik altijd. Wat wij doen is het handhaven van de internationale wetten die er zijn om de walvissen te beschermen. Wetten die niet worden gehandhaafd omdat landen er niet de macht voor hebben, of er geen geld aan willen uitgeven. Ik wilde die gasten stoppen. Zo kwam ik bij Sea Shepherd terecht. Die organisatie is niet bereid compromissen te sluiten. Ik werk er nu drie jaar, als vrijwilliger.”

Waar leef je van?

„Ik had spaargeld. Dat is nu op. Daarnaast werk ik soms. In Australië gaf ik les in vechtsport. Ik heb als tekstschrijver gewerkt voor een bedrijf in Nederland. Ik heb niet veel nodig. Genoeg om eten te kopen. Onderdak kun je altijd wel vinden, bij vrienden.”

Hoe ging het bij Operatie Migaloo?

„We hadden een flinke confrontatie met het fabrieksschip de Nisshin Maru. Vanaf dat schip gooide de kustwacht knalgranaten om ons te desoriënteren. Normaal gesproken worden die gebruikt door arrestatieteams. Wij zijn langszij gaan varen en hebben stinkbommen op het dek gegooid, zodat de 120 mensen op deze drijvende vleesfabriek niet aan dek komen. Een onschuldig middel maar wel effectief. Het stinkt en het maakt walvisvlees onbruikbaar. We gebruiken ook methylcellulose, een coating om medicijnen beter te kunnen doorslikken. Zij proberen het dek schoon te spuiten maar het wordt alleen maar gladder. Een mooi instrument om ze te dwarsbomen.”

Jullie hebben dus wel wapens?

„We zijn continu op zoek naar ideeën die vreedzaam zijn, maar wel effectief. We voeren harde actie tegen het materiaal. We doen er alles aan om het schip of de harpoen tegen te houden. We gooien etensresten. We leggen een lijn voor de boeg van het harpoenschip in de hoop dat die in hun propeller komt zodat ze niet verder kunnen varen. Ongevaarlijk maar wel effectief. We worden door de Japanse regering ecoterroristen genoemd. We worden alleen niet aangehouden omdat ze weten dat wij niet crimineel zijn. We richten nooit het geweld tegen de personen op het schip.”

Jullie worden gesteund door de Postcode Loterij.

„De loterij heeft onderzoek gedaan naar ons werk. Dat wij geld krijgen, geeft aan dat wij op het goede pad zitten. We hebben 500.000 euro gekregen. Niet voldoende voor een nieuw schip. Maar een fantastisch bedrag.”

Waarom gebruiken jullie geen geweld?

„Omdat dat hypocriet zou zijn. We staan voor compassie. We zijn daar om het leven te beschermen. Al het leven op deze planeet.”

Maar het is op zee toch een echte strijd?

„Absoluut. Afgelopen jaar is het geëscaleerd. De bemanning van het fabrieksschip werd helemaal gek zodra wij langszij kwamen met een rubberboot. Ze begonnen alles te gooien wat ze maar konden vinden. Moeren en bouten vlogen ons om de oren. Ze weten dat wij geen geweld gebruiken. Dus zetten ze een cordon om de harpoen opdat wij geen stinkbommen kunnen gooien. De stinkbommen zitten in bierflesjes en de kans dat je iemand raakt, is dan te groot.”

Je zit vier maanden op een schip. Zwaar?

„Sommige mensen hebben er een rooskleurig beeld van. Je bent eerst tien dagen onderweg naar Antarctica. Je staat de plee te schrobben en je bent op het dek aan het werk. Soms zijn er spanningen: wéér die vieze plee schoonmaken. Maar kleine irritaties verdwijnen als sneeuw voor de zon als je een walvis ziet, of een groep pinguïns. Dat is fantastisch. De vorige keer kwamen we het fabrieksschip tegen en troffen we tegelijkertijd ook een kudde walvissen. Bultruggen, dwergvinvissen en dolfijnen. Een magisch moment. Je ziet al die dieren en je weet dat ze niet worden afgeslacht omdat wij daar zijn. Een beter gevoel kun je niet krijgen.”

Is het niet eng?

„Het is altijd eng. Dit jaar zijn ze vol in de aanval gegaan. Ze dreigden ons te overvaren met hun harpoenschepen. Ze gebruikten een apparaat dat hoge of lage geluidssignalen uitzendt en verstorend werkt op je evenwichtsorgaan. We waren echt bang dat ze tot het uiterste zouden gaan en ons zouden doden. Een cameraman raakte gewond en een fotograaf sloeg bijna overboord.”

Overwin je die angst met idealen?

„Als het slecht weer is en we gaan met een deining van drie vier meter de rubberboot in om achter het harpoenschip aan te gaan denk je: oeeee, nu gaan we het doen. Maar je denkt ook: ik wil die gasten stoppen. Van de zes miljard mensen op deze wereld zijn wij, dertig vrijwilligers, de enigen om deze dieren te beschermen. We zijn de laatsten op wie ze kunnen rekenen. Dat zijn dan de idealen.”

Je staat er dan echt alleen voor?

„Ja absoluut. Op conferenties wordt gepraat. Dat is iets anders dan beschermen.”

Hoe lang blijf je dit doen?

„Ik heb mijn passie gevonden. Tien jaar geleden wist ik niets van oceanen. Nu weet ik dat gezonde oceanen essentieel zijn voor het voortbestaan van de planeet. Ik blijf dit doen zolang het nodig is.”

Whale wars Discovery Channel 22.00-23.00 uur. Zie ook seashepherd.org

    • Arjen Schreuder