Moodysson: mijn film raakt een open zenuw

Lukas Moodysson maakte met het gezinsdrama over globalisering ‘Mammoth’ zijn meest toegankelijke film in jaren. Toch roept de film tegenstrijdige reacties op.

Zijn film is door een deel van de verzamelde pers tijdens het filmfestival van Berlijn op hartgrondig boegeroep onthaald. Toch staat Lukas Moodysson een dag later kalm en ontspannen diezelfde pers te woord. „Ik ben blij als een film uiteenlopende reacties oproept. Ik ben heel achterdochtig als iedereen op dezelfde manier reageert. Mijn film raakt, denk ik, een open zenuw. Veel mensen voelen zich schuldig omdat ze te weinig tijd voor hun kinderen hebben. Door mijn film worden ze daarmee geconfronteerd.”

Na zijn alom geprezen debuutfilm Fucking Åmål (1998) , over twee pubermeisjes die verliefd op elkaar worden in de Zweedse provincie, en Together (2000), zijn milde satire op het leven in een commune in de jaren zeventig, sloeg Moodysson een radicaal andere weg in, met het welbewust zeer lelijk gefilmde Lilja 4-ever (2002) en A Hole in my Heart, (2004) waarin hij de exploitatie en commercialisering van seks aan de kaak stelde. Daarop volgde het moeilijk toegankelijke vormexperiment Container (2006), dat slechts weinig mensen hebben gezien.

Zijn nieuwe film Mammoth , een ambitieus globaliseringsdrama dat verschillende verhaallijnen vervlecht, sluit meer aan bij zijn begintijd. De film is Engels gesproken en heeft twee heuse sterren in de hoofdrollen: Gael García Bernal en Michelle Williams.

Mammoth speelt zich af in New York, Thailand en de Filippijnen. Williams en Bernal spelen een welvarend, succesvol paar – zij is chirurg, hij ontwerpt computergames – dat de zorg voor hun dochtertje grotendeels heeft uitbesteed aan nanny uit de Filippijnen. De vader vertrekt naar Thailand op een zakenreis en komt in contact met een prostituee die hij wil ‘redden’. Als vervolgens het zoontje van de nanny in haar vaderland in grote nood verkeert, begint het broze bouwwerk van dit geglobaliseerde gezinsleven te wankelen.

Het New Yorkse stel leidt een druk en gestresst leven. Toch kampen ze in de film ook met enorme verveling en zeeën van lege tijd.

„Het woord verveling zou ik niet gebruiken. Ik denk dat ze vooral gefrustreerd zijn. Verveling is uitsluitend negatief, maar frustratie bevat nog een zeker potentieel tot verandering. Ik zie om me heen heel veel mensen die zich slecht voelen. Het leven is nooit gemakkelijk geweest, denk ik. Maar het is nog moeilijker geworden doordat we in zo’n gecompliceerde wereld leven.”

Heeft dat gevoel van frustratie direct te maken met globalisering?

„Het heeft te maken met ons levenstempo, met onze te hoge verwachtingen van het leven en met de geografische afstanden tussen mensen die enorm zijn toegenomen. Relaties spelen zich af via de telefoon in plaats van in dezelfde ruimte. In de film zingt een moeder een slaapliedje voor haar kind door de telefoon.”

Vooral de moeders in de film hebben het heel moeilijk, omdat ze de zorg voor kinderen en werk moeten combineren. Dat zou je een conservatief punt kunnen noemen.

„Als het reactionair is om te zeggen dat ouders en kinderen elkaar nodig hebben, dan moet ik maar reactionair zijn.”

De vader vertrekt naar Thailand en lijkt meteen te zijn vergeten dat hij nog een dochter heeft.

,,Maar dat laat ik toch niet kritiekloos zien? Omdat vaders vaak om wat voor reden dan ook afwezig zijn, dragen de moeders de zwaarste last. In de Filippijnen werkt 10 procent van de bevolking in het buitenland. De vrouwen van de Filippijnen zijn een mondiaal exportproduct voor de betaalde zorg voor kinderen, zieken en bejaarden. Heel Manhattan zou ineenstorten als alle Filippijnse nanny’s morgen zouden vertrekken.”