Oudere vrouwen in een tochtige eenzaamheid

Theater Tocht door het Ro Theater. Tekst: Arjan Ederveen, regie: Alize Zandwijk. T/m 23/5. www. rotheater.nl * * * * Rotterdam, 14-04-09. Beeld uit de voorstelling "Tocht" van Arjan Ederveen, bij het RO Theater. Spelers Arjan Ederveen en Jack Wouterse. Regie Alize Zandwijk. Foto: Leo van Velzen.
Theater Tocht door het Ro Theater. Tekst: Arjan Ederveen, regie: Alize Zandwijk. T/m 23/5. www. rotheater.nl * * * * Rotterdam, 14-04-09. Beeld uit de voorstelling "Tocht" van Arjan Ederveen, bij het RO Theater. Spelers Arjan Ederveen en Jack Wouterse. Regie Alize Zandwijk. Foto: Leo van Velzen. Velzen, Leo van

Theater

Tocht

door het Ro Theater. Tekst: Arjan Ederveen, regie: Alize Zandwijk. T/m 23/5. www. rotheater.nl * * * *

Het leven is door de vingers van Margot en Betty gegleden. Ze mijmeren over vroeger, over kinderen en kleinkinderen. Met schrikwekkende vaart schieten de jaren voorbij. Oud en eenzaam zijn ze. Ze hebben last van tocht in de huiskamer, en zo heet het nieuwste toneelstuk van Arjan Ederveen dan ook, Tocht.

Bij het Ro Theater in de regie van Alize Zandwijk treden twee formidabele acteurs op. Arjan Ederveen, speler en schrijver, en acteur Jack Wouterse vertolken de rollen van de beide vrouwen, toepasselijk gekleed in gestreepte blouse met goudkleurige knopen, rok waarop de vlekken van het eeuwige sloven zichtbaar zijn en schoenen voor vermoeide voeten.

Het publiek krijgt een plaats toebeeld aan tafeltjes met doorzakkende campingstoeltjes midden in het decor. De twee acteurs lopen om ons heen, gaan zelfs een gesprek met de toeschouwers aan. De vrouwen houden van dieren en werken voor de Dierenopvang Midden-Nederland. We zijn op bezoek, en zoals dat hoort wordt er stevig geroddeld. Ederveens tekst zit vol venijn. Als de dames naar toneel willen gaan, dan in elk geval niet naar Trudy Labij. „Die speelt zo tonéélig”, verzucht Wouterse. Waarop Ederveen repliceert: „Wat moet je dan als je op de bühne staat?”

De twee vinden troost in elkaars gezelschap. Dat zorgt voor aandoenlijke scènes, waarin ze telkens steun zoeken en onweerstaanbaar op elkaar vitten. Toch is de voorstelling meer dan een verstild, weemoedig treurlied over de ouderdom. Grootmoeder Margot heeft last van nachtmerries, waarin zijzelf als klein meisje komt spoken. Dat gebeurt op verrassend surrealistische wijze: het keukenkastje gaat open, rook wolkt omhoog, en daar staat een actrice van tien jaar als het kleine evenbeeld van de grote oma.

Jarenlang stond U bent mijn moeder van Joop Admiraal bovenaan op mijn lijst van toneelstukken over oud en eenzaam zijn. Nu komt Tocht even hoog. Ederveen en Wouterse weten op volmaakte wijze de oudere vrouwen te portretteren. Ederveen heeft iets grimmigs en toont zich zelfs als een bozige oma, Wouterse vertegenwoordigt prachtig de zorgzame kant. Die balans is noodzakelijk voor het spel en maakt Tocht vooral ontroerend.

Kester Freriks