Opinie

Jonger, dunner, minder

 

NASA-opname van zee-ijs op 28 februari 2009

NASA-opname van zee-ijs op 28 februari 2009NASA-opname van zee-ijs op 28 februari 2009

Op 28 februari van dit jaar, op het hoogtepunt van de poolwinter, lag er 15,15 miljoen vierkante kilometer zee-ijs in het Noordpoolgebied. Een behoorlijke hoeveelheid, zou je zeggen. Maar volgens onderzoekers van de University of Colorado in Boulder ligt deze hoeveelheid 720.000 vierkante kilometer onder het langjarig gemiddelde (over de periode 1979-2000). Dat blijkt uit gegevens van NASA-satellieten.

Belangrijker nog dan het oppervlak aan zee-ijs is de dikte en de leeftijd. Ook die gegevens zijn niet erg positief. Tot een jaar of vijftien geleden was zeker de helft van het ijs ouder dan een jaar, en dus ook dikker. Maar inmiddels ontstaat ongeveer 70 procent van het ijs rondom de Noordpool in de winter en smelt het in de zomer weer weg.

‘De dikte van de ijslaag is belangrijk, vooral in de winter’, zegt onderzoeker Walter Meier, ‘omdat het de beste indicatie vormt van de gezondheid van het ijs. Hoe dunner de Arctische ijslaag, hoe gevoeliger die in de zomer is voor het smelten.’

Leeftijd van het zee-ijs (klik voor een vergroting)

Leeftijd van het zee-ijs (klik voor een vergroting)Leeftijd van het zee-ijs (klik voor een vergroting)

De mogelijkheid om de dikte van het zee-ijs goed in te schatten bestaat nog niet zo lang. Maar een onderzoekscentrum van NASA in Pasadena heeft daarvoor een nauwkeurige methode ontwikkeld. Daarmee hopen ze dat de gegevens in de toekomst nog preciezer worden.

Dit jaar was relatief gezien niet het slechtste jaar voor het poolijs, er zijn vijf jaren geweest waarin het ijsoppervlak aan het eind van de winter nog kleiner was. Die vijf jaren waren wel allemaal tussen 2004 en 2009. Meer gegevens over poolijs zijn hier te vinden.

Het nieuws over het Arctische ijs komt een paar dagen na het nieuws over het antarctische gebied. Daar staat een grote ijsplaat op springen. De relatie met de opwarming van de aarde is in dit geval wat lastiger te leggen.

Het is niet ongebruikelijk dat ijsplaten loslaten van het zuidelijke continent. Maar toch denken wetenschappers dat er een relatie is met klimaatverandering. De temperatuur in dit gedeelte van de aardbol is de afgelopen jaren fors aan het stijgen.

Bovendien beslaat de vrees dat door het verdwijnen van dit soort ijsplaten de gletsjers sneller gaan schuiven. Daardoor wordt het smeltproces van het ijs op Antarctica versneld. Op een bijeenkomst van pool-organisaties heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton gezegd dat ze het Amerikaanse toerisme naar Antarctica wil beperken, om het gebied beter te beschermen. Lees hier meer.

 

Wilkins ijsplaat dreigt uiteen te vallen (Foto Reuters)

Wilkins ijsplaat dreigt uiteen te vallen (Foto Reuters)Wilkins ijsplaat dreigt uiteen te vallen (Foto Reuters)

Paul Luttikhuis
Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.