Toetreden tot de euro werkt nu als een boemerang voor Ierland

Ierland heeft een hele tijd hoog de stratosfeer in kunnen stijgen aan boord van het euro-luchtschip. De toetreding tot de eurozone leek het land ver weg te voeren van een oude wereld, die werd geplaagd door hoge rentestanden en een zwakke munt.

Het eurolidmaatschap bracht Ierland naar opwindend nieuw territorium, waar de norm bestond uit een sterke munt, een lage rente, goedkoop krediet en hoge economische groei dankzij de inflatie van de huizenprijzen.

Maar dit onbezorgde leven tussen de sterren is nu voorbij. De motor van het luchtschip hapert. Ierland moet anders gaan denken, op straffe van het risico de euro vaarwel te moeten zeggen.

De vele voordelen van de euro zijn gepaard gegaan met een aantal valstrikken. De rente in de eurozone was veel te laag voor de bloeiende Ierse economie en heeft geleid tot een zeepbel op de huizenmarkt en bij de consumentenkredieten. In dit opzicht lijkt de Ierse economie wel wat op die van andere slachtoffers van recente zeepbellen, zoals de Verenigde Staten en Groot-Brittannië.

Maar die landen hebben de euro niet en hun munten zijn gedevalueerd. Engeland is nu goedkoop, terwijl Ierland voor Britse toeristen 40 procent duurder is geworden. Ierlands grootste exporteur is het Amerikaanse computerconcern Dell. Dat heeft zojuist 2.500 arbeidsplaatsen geschrapt en sommige daarvan overgebracht naar Polen, waar de waarde van de zloty het afgelopen jaar met een derde is gedaald ten opzichte van de euro.

Ierland moet zich op andere manieren aanpassen. De overheidsfinanciën zijn cruciaal. De taak waar het land voor staat is enorm doordat de groei en de belastinginkomsten zijn gekelderd. Het bruto binnenlands product (bbp) is in 2008 met 2,3 procent gedaald.

De regering verwacht een verdere daling van 6,5 procent voor dit jaar. Zij hoopt het begrotingstekort te kunnen beperken tot 9,5 procent van het bbp, maar heeft nog 4,5 miljard euro aan extra bezuinigingen nodig om zelfs dat te bewerkstelligen. De verhouding tussen de staatsschuld en het bbp is alleen al in 2008 met 16 procentpunten gestegen naar 41 procent.

Die verhouding is nog steeds bescheiden, maar de begrotingscijfers duiden erop dat de situatie onhoudbaar dreigt te worden. Dat is de reden dat kredietbeoordelaar Standard & Poor’s de kredietstatus van Ierland neerwaarts heeft bijgesteld. De overheid moet haar bestedingen inkrimpen.

Gewend als het was aan de onbezorgde voorspoed van de afgelopen jaren, voelt Ierland zich nu ongelukkig. Maar als het land niet bereid is tot jaren van harde aanpassingen, is het enige alternatief het verlaten van het euro-luchtschip. Dat zou ook nare gevolgen hebben. Als je eenmaal aan boord bent, is het niet zo makkelijk weer uit te stappen.

Ian Campbell