Vermist maar door niemand gemist

Jonge Nigeriaanse meisjes werden door handelaren naar Zuid-Europa gebracht.

Maandag stond in nrc.next een stuk over vrouwenhandel in Nigeria. Vandaag: de opvang in Nederland.

Illustratie uit waarschuwingsfolder van ‘Bonded Labour in the Netherlands’ (blinn.nl) Tekeningen Francine Hermans
Illustratie uit waarschuwingsfolder van ‘Bonded Labour in the Netherlands’ (blinn.nl) Tekeningen Francine Hermans Hermans, Francine

Ze heet Hope, Faith, Blessing, Glory, Joy of Charity. Ze arriveert doodnerveus op Schiphol. Ze heeft haar vluchtverhaal in Nigeria ingestudeerd en gerepeteerd, haar paspoort in het vliegtuig verstopt.

Ze weet wat er gaat gebeuren. Mannen in blauwe pakken nemen haar mee. Ze brengen haar naar een ruimte met tralies. Daar zeggen mannen van de politie dat ze hen kan vertrouwen. Dat doet ze niet. Ze zijn net zo corrupt als de Nigeriaanse politie, hebben ze haar in Nigeria verteld.

Ze zegt dat ze minderjarig is. Dat is ze meestal ook. Als Nigeriaanse komt ze niet in aanmerking voor asiel, maar minderjarigen mogen niet worden teruggestuurd. Die gaan naar een speciaal opvanghuis voor alleenstaande minderjarige asielzoekers.

Daar belt ze het nummer dat ze zorgvuldig in de zoom van haar rok heeft genaaid, zodra ze de kans heeft. De persoon aan de telefoon geeft instructies. Ze wordt opgehaald. Meestal binnen een paar dagen. Ze moet op een bepaalde tijd bij de bushalte staan. Ze wacht op een man in een auto. Op die manier verdwenen sinds begin jaren negentig honderden Nigeriaanse meisjes en jonge vrouwen. Vaak waren ze al weg, voor ze geregistreerd konden worden. Zoveel jonge asielzoekers verdwijnen uit de opvang. Het viel nauwelijks op.

De politie zette het meisje op de telex. Het ene korps deed meer moeite dan het ander. Groot alarm werd niet geslagen. „Stel je voor: een blond meisje met blauwe ogen wordt vermist”, zegt Gert Buist van het Expertisecentrum Mensenhandel. „Ze is vermoedelijk bestemd voor prostitutie. Nederland zou op zijn kop staan.” Nigeriaanse meisjes worden vermist, maar door niemand gemist.

Nederland is een ideale doorvoerhaven voor mensenhandelaars. Goede vliegverbinding, rechtstreeks vanuit Nigeria. Voortreffelijke opvanghuizen waar ze vrij in en uit kunnen lopen. Hulpverleners praten in op het meisje als ze net is binnenkomen. Ze besparen haar geen detail: die vriendelijke man die je moet bellen, is niet écht aardig. Als je met hem meegaat, sta je straks als prostituee langs de kant van weg. Elke nacht weer. Over drie jaar heb je duizenden mannen over je heen gehad.

Haar vastberadenheid is onwrikbaar. Zij heeft geen keus. Ze heeft een eed gezworen. Voor haar ouders is ze de enige kans op een beter leven. Zo snel ze kan, piept ze er tussenuit.

Sinds 2006 worden alle minderjarige asielzoekers op Schiphol geregistreerd. Een foto genomen. Vingerafdrukken. Ze krijgt een voogd. De vrouwen blijven verdwijnen.

Januari 2008 komt er een eerste besloten opvanghuis voor Nigeriaanse meisjes onder toezicht van voogdij-instelling Stichting Nidos. De opvang is gevestigd in een oude boerderij in Noord-Nederland. Het is een proef. De deur zit op slot. In de tuin lopen beveiligers. Er hangen camera’s.

De spanning stijgt met de dag. De sfeer is explosief. De meisjes zijn agressief tegenover hun begeleiders. Ze provoceren, vloeken. Er is altijd iemand aan het schreeuwen.

’s Nachts komt de ontlading. Vrouwen bonken op de ramen. Ze trekken kleren uit en verwensen hun begeleiders. „Jullie houden ons gevangen. Ik wil weg. Ik ga dood.” De beveiligers die normaal in een warenhuis rondlopen, weten niet wat ze meemaken.

Overdag dossen ze zich uit als voor een feest: strakke broek, hoge hakken, blote buik, decolleté. Veel make- up. Ze hangen tegen elkaar aan op de bank. Vlechten elkaars haren. Het onderling vertrouwen is schijn. Er zijn vechtpartijen tussen de meisjes. Als een van hen aangifte wil doen, dreigen anderen haar in elkaar te slaan.

Ontsnappen is lastig maar niet onmogelijk. Het huis is geen gevangenis. Vier meisjes met badjassen over hun kleding vertrekken via de brandtrap. Tassen met toiletspullen en wat kleren liggen klaar in de bosjes. Begeleiders zijn alert en slaan alarm. Soms vindt de politie een meisje terug in een trein.

Meestal heeft een mensenhandelaar zich over haar ontfermd. Hij brengt haar tijdelijk onder in de Amsterdamse Bijlmer. Voordat ze op transport wordt gezet naar de madam in Italië. Enkele reis met busmaatschappij Eurolines voor 50 euro. Daar komt aan al haar illusies een eind.

Lees meer over mensenhandel op nrc.nl. Daar staat ook het stuk dat maandag in nrc.next stond.