Milieu breekt Utrechts college

GroenLinks is zaterdag uit het college van B en W van Utrecht gestapt. De lucht wordt niet schoner door een nieuwe weg, vindt de fractie. De andere partijen zouden nu snel door willen.

Het besluit voor een nieuwe weg in Utrecht-West betekende zaterdag de val van het college van burgemeester en wethouders in Utrecht. GroenLinks kan zich niet vinden in de plannen voor de zogenoemde Spoorlaan en stapte uit de coalitie.

Volgens de partij zou de weg meer auto’s aantrekken en niets bijdragen aan verbetering van de luchtkwaliteit. De overgebleven partijen (PvdA, CDA en ChristenUnie) vinden de weg juist nodig voor de doorstroming van het verkeer. Zij gaan deze week praten met alle partijen om een nieuwe coalitiegenoot te vinden.

Het college was vrijdag en zaterdag bijeen om een besluit te nemen over het ‘hoofdpijndossier’ Actieplan Luchtkwaliteit Utrecht (ALU), waarvan een extra aansluiting op de A2 onderdeel is. Het besluit daarover was eerder onder druk van GroenLinks een half jaar uitgesteld, maar deze week moet er een plan bij het Rijk worden ingeleverd om in aanmerking te komen voor subsidie. De partijen kwamen er dit weekend samen niet uit, waarop GroenLinks haar beide wethouders, Cees van Eijk (cultuur) en Robert Giesberts (openbare ruimte), terugtrok.

PvdA-wethouder Rinda den Besten noemt het „laf dat GroenLinks nog steeds geen besluit durft te nemen”. Zij was in 2006 fractievoorzitter van de PvdA en voelt zich „een van de moeders van het college”. „Ik baal dat we niet samen verder kunnen. We werkten goed samen in het college, maar de raadsfractie van GroenLinks strooide roet in het eten.”

Beide kampen beschuldigen elkaar ervan zich niet aan het coalitieakkoord te houden. Daarin staat onder andere dat er nieuwe infrastructuur aangelegd kan worden als blijkt dat stimuleren van openbaar vervoer en fiets de luchtkwaliteit niet verbetert.

Een extra weg heeft volgens GroenLinks een averechts effect. Fractievoorzitter Marry Mos: „Wij kunnen nooit akkoord gaan met dit besluit. Het staat haaks op onze uitgangspunten. Het college moet het lef hebben om auto’s juist nog verder terug te duwen, naar buiten de stad. GroenLinks heeft zich altijd hard gemaakt voor verbetering van openbaar vervoer en voor de fiets, zodat je de automobilist kunt verleiden tot een alternatief. Zolang die alternatieven er niet zijn, lok je met die weg meer auto’s in de stad.”

De Spoorlaan zorgt al jaren voor politieke onrust in de stad. Het verzet ertegen was tien jaar geleden een van de redenen voor de spectaculaire opkomst van Leefbaar Utrecht. Sindsdien is er nooit een oplossing gekomen voor de verkeersdruk aan de westkant van Utrecht. De Spoorlaan moet een extra aansluiting vormen op de afslag Lage Weide van de A2. De route loopt grotendeels over bedrijfsterrein, maar het laatste stuk gaat door een woonwijk.

De verkeersdrukte en de luchtkwaliteit zijn belangrijke problemen in Utrecht. De stad voldoet niet aan de Europese normen en loopt daarom het risico dat grote bouwprojecten niet door kunnen gaan.

PvdA, CDA en ChristenUnie beginnen vandaag met gesprekken met alle partijen. Ook GroenLinks is uitgenodigd, hoewel lijmen uitgesloten lijkt. Zonder GroenLinks heeft het college nu 20 van de 45 zetels. Leefbaar Utrecht (3) en SP (4) zijn ook tegen de Spoorlaan. D66 (3) is een mogelijkheid, maar de VVD (5 zetels) ligt het meest voor hand als nieuwe coalitiepartij. VVD-fractievoorzitter Ingrid de Bondt sluit dat niet uit, maar zegt nadrukkelijk dat het huidige collegeprogramma niet dat van de VVD is. „Wij zullen niet zomaar aansluiten bij dit akkoord, we hebben een aantal wensen.”

De drie partijen willen graag door met het huidige programma en zouden eventueel als minderheidscollege door kunnen gaan. Den Besten (PvdA): „Die optie sluit ik niet uit, het is nog een jaar tot de verkiezingen.”

Meer over de luchtkwaliteit in Utrecht via nrc.nl/binnenland