Voetbal als toegangspoort tot Europa

Ghana voetbalt morgen in de finale van het African Nations Championship tegen Kongo. „Op een dag als deze zijn we heel trots op onze cultuur.”

Een oorverdovend gejoel stijgt op in Osu, hartje Accra. Kwadwo Poku heeft de voetbalploeg van Ghana zojuist op voorsprong gebracht in de strafschoppenreeks tegen Senegal. Een man met rastapet springt van vreugde door een houten bankje. Twee jongens slaan de knokkels tegen elkaar ten teken van overwinning. Als de tegenpartij de bal op de stip legt, proberen de fans hem over de lat te denken. „Away, away, away”, klinkt het uit zo’n dertig kelen. De mini-televisie van kioskhouder Fred Baah (24) lijkt even het centrum van de wereld.

Sinds het Ghanese voetbalteam zich woensdagavond voor het African Nations Championship (CHAN) wist te plaatsen, is het feest in het West-Afrikaanse land. Want hoewel Afrikaanse sterren als Emmanuel Adebayor, Didier Drogba, Michael Essien en Samuel Eto’o ontbreken bij het kleine broertje van de Africa Cup of Nations, houdt het toernooi Ghana al dagen in de greep. Auto’s rijden toeterend door de straten, vlaggen hangen uit en straatventers doen goede zaken met shirts van lokale helden als Charles Taylor, Edmund Owusu en Ibrahim Ayew. „Als Ghana wint hebben de Ghanezen elkaar lief”, zegt Baah terwijl hij zijn zwangere vrouw over het hoofd strijkt. „De meeste inwoners hebben geen gemakkelijk leven. Maar op een dag als deze zijn we heel trots op onze cultuur.”

De Black Stars – zoals het Ghanese team door fans wordt genoemd – begonnen matig aan het nieuwe tweejaarlijkse toernooi waaraan alleen profvoetballers meedoen die in hun geboorteland spelen. De ploeg van coach Milovan Rajevan speelde gelijk tegen Zimbabwe en Libië in de groepsfase, maar verraste in de kwartfinales met een 3-0 overwinning op topploeg Kongo. Via een moeizame overwinning op Senegal plaatste Ghana zich voor de finale die morgen in Abidjan (Ivoorkust) wordt gespeeld. Daarin komt de ploeg uit tegen de Luipaarden van Kongo, die woensdag met 2-1 wonnen van Zambia.

Enkele dagen voor de halve finale tegen Senegal legt Franklin Owusu (38) uit waarom het belangrijk is dat Ghana morgen de beker wint. Volgens de coach van Wisdom Academy, een amateurclub in Accra, volgen Europese profclubs de verrichtingen van Ghanese voetballers op de voet. En met de eindoverwinning in Abidjan zal de belangstelling voor getalenteerde jonge spelers zoals die van de Wisdom Academy alleen maar toenemen. „Voetbal is voor ons de toegangspoort tot Europa”, zegt hij na de training op een stoffig, door vuilnisbelten omgeven veldje in het centrum van Accra. „Alle ouders hopen dat hun kind daar tot een beroemd voetballer zal uitgroeien – en het geld binnen stroomt.”

Zijn pupillen willen allemaal in Engeland voetballen. Want daar is volgens de 14-jarige aanvaller Gidon Sakifio het meeste geld te verdienen én wordt voetbal nog met passie gespeeld. De in een Feyenoordshirt gestoken Ghanees volgt het Afrikaanse kampioenschap op de voet en hoopt bij een van de volgende edities zelf mee te kunnen spelen. „En dat gaat zeker lukken”, zegt coach Owusu met grote stelligheid. „Als het niet over vier jaar is, dan toch zeker over zes of acht jaar. Gidon is snel en heeft een goed schot in de benen. Het zal niet lang duren voordat hij door een buitenlandse club wordt weggeplukt.”

Juist over die laatste trend maken voetballiefhebbers in Ghana zich zorgen. Zo roemde de sportkrant Graphic Sports eerder deze week de Black Stars vanwege de goede prestaties in Ivoorkust, maar waarschuwde de Ghanese krant ook dat de exodus van ruwe diamantjes naar het buitenland op den duur voor een devaluatie van de nationale competitie kan leiden. „De les die we van dit toernooi kunnen leren is dat goede voetballers voor Ghana behouden moeten blijven”, schrijft columnist Nana Ampomah in Graphic Sports. „Want als deze ontwikkeling doorzet, is het Afrikaanse kampioenschap op den duur het aanzien niet meer waard.”

De feestvierende voetbalsupporters in Osu Ore lijkt het niet te deren waar hun idolen spelen – als ze maar winnen. „Ghanese helden zijn Ghanese helden”, zegt kioskhouder Baah. „Of ze nou in Ghana, Italië, Engeland of Nederland spelen, we blijven trots op hun daden.”

Met een snelle beweging wijst hij om zich heen, naar het open riool en de vuilnisbelt achter zijn golfplaten onderkomen. „Wie in een wijk als deze opgroeit begrijpt de drang naar een betere toekomst in een ver gelegen oord. Dat kun je die jongens toch moeilijk kwalijk nemen.”

Volg de verrichtingen in het Afrikaanse voetbal via www.roadto2010.nl