Toch gewoon in rok

Het YouTube Symfonie Orkest, de eerste ‘hype’ die de website zelf initieerde, blijkt een traditionele talentenjacht met moderne middelen.

Op 15 april geeft in Carnegie Hall in New York het YouTube Symfonie Orkest zijn eerste optreden, met musici uit dertig landen, onder wie drie Nederlanders. Ze hebben op youtube.com met meer dan drieduizend collega’s geconcurreerd voor een plekje in het orkest.

In februari kon het YouTube-publiek stemmen wie er mee mocht doen. Er was echter ook een vakjury die de inzendingen vooraf selecteerde. Alle auditiefragmenten zijn nog terug te zien, en wat opvalt, is dat er zelfs tussen de niet-winnaars geen tenenkrommend slechte inzendingen zitten. Sterker nog, de meeste fragmenten zijn prima aan te horen. Door voorselectie uit te oefenen, heeft YouTube ons blijkbaar voor het allerergste behoed.

Toch is er met deze regie-ingreep iets eigenaardigs aan de hand. Eerdere hypes op YouTube, zoals de ontdekking van de Nederlandse zangeres Esmée Denters, kwamen van onderaf, op initiatief van de artiesten zelf en hun publiek. Het ging om echte ‘user generated content’, zoals dat in internetjargon heet. Het begeerde succes kwam onverwacht. Nu probeert YouTube ineens zelf van bovenaf een hype te creëren.

Typisch is dat daarbij ondanks de hypermoderne middelen toch een heel ouderwetse weg bewandeld wordt: een gerenommeerde componist (Oscarwinnaar Tan Dun) wordt gevraagd een werk in een traditionele vorm (een symfonie) te schrijven voor een eeuwenoud instrumentarium (het symfonieorkest). Op klassieke wijze (via audities) worden vervolgens deelnemers geselecteerd die in dit keurslijf passen. De lange reeks vrijwel identiek uitziende en klinkende musici op de auditiefilmpjes spreekt boekdelen: het is allemaal wel erg ongevaarlijk.

Natuurlijk is het lovenswaardig dat YouTube zich inspant om naast al die dansende cavia’s ook iets aan Echte Kunst te doen. Maar internet biedt daarbij juist de mogelijkheid om met iets nieuws te komen. Waarom heeft het YouTube-orkest naast violisten en hoboïsten geen gitaristen en rappers? Dáár staat YouTube immers vol mee. En waarom is de Internet Symphony No. 1 geen online-coproductie van componisten wereldwijd, zoals de titel eigenlijk doet vermoeden? Een compositie stapsgewijs zien groeien via YouTube, in de meest onverwachte richtingen. Dát was pas spannend geweest.

Kijk op www.youtube.com/symphonynl. Op nrc.nl/media staat meer over het orkest.